Lista Honorowa IBBY – najlepsze książki dla dzieci z całego świata

Międzynarodowe porozumienie poprzez literaturę – to piękna idea, która od siedmiu dekad napędza działania IBBY (International Board on Books for Young People). W tym roku, świętując jubileusz 70-lecia programu, organizacja opublikowała najbardziej imponującą w swojej historii Listę Honorową (IBBY Honour List 2026). Wśród 191 nominacji z całego świata znalazły się trzy niezwykłe polskie książki, które stanowią absolutną czołówkę naszej rodzimej kultury literackiej, graficznej i translatorskiej. Lista Honorowa IBBY to prestiżowy, wydawany co dwa lata katalog, który wyróżnia wybitne dzieła literackie dla dzieci i młodzieży. Jego cel jest niezwykle szlachetny: docenienie najlepszych pisarzy, ilustratorów oraz tłumaczy z krajów członkowskich IBBY, a także globalna promocja wartościowej literatury, która pozwala młodym czytelnikom lepiej zrozumieć odmienne konteksty kulturowe, społeczne i polityczne.

Rekordowa edycja na 70-lecie programu

Tegoroczna edycja przejdzie do historii jako największa od momentu powstania inicjatywy w 1956 roku. Obejmuje ona aż 191 nominacji w 52 różnych językach z 59 krajów świata. Sekcje narodowe IBBY mają prawo zgłosić po jednym tytule w trzech głównych kategoriach: tekst (76 nominacji), ilustracje (58 nominacji) oraz tłumaczenie (57 nominacji). Wybór polskich reprezentantów po raz kolejny udowadnia, że nasza rodzima literatura dla najmłodszych cieszy się światowym poziomem i ma uniwersalny potencjał przekładu.

Polskie wyróżnienia – kategoria po kategorii

Polska Sekcja IBBY wyselekcjonowała dzieła, które nie tylko reprezentują to, co najlepsze w naszym kraju, ale też doskonale nadają się do publikacji na całym świecie:

KATEGORIA TEKST: Roksana Jędrzejewska-Wróbel – „W krainie snów” (Wydawnictwo Literackie) – więcej o książce
KATEGORIA ILUSTRACJE: Maria Dek – „W Lesie” (Wydawnictwo Bernardinum) – więcej o książce
KATEGORIA TŁUMACZENIE: Anna Czernow za przekład z języka szwedzkiego książki „Złota Kerstin” Heleny Hedlund (Wydawnictwo Dwie Siostry) – więcej o książce

Co dzieje się dalej z wyróżnionymi książkami?

Oficjalna prezentacja dyplomów odbywa się podczas uroczystych Kongresów IBBY, gdzie światowy rynek wydawniczy oraz badacze po raz pierwszy mają okazję zapoznać się z nowym katalogiem. Co niezwykle ciekawe, wyróżnienie nie kończy się na samej publikacji listy.

Aż siedem równoległych zestawów nagrodzonych książek wyrusza w podróż dookoła świata, biorąc udział w wystawach na międzynarodowych konferencjach oraz najważniejszych targach książki. Ponadto stałe kolekcje tych wybitnych dzieł są pieczołowicie przechowywane w prestiżowych ośrodkach badawczych i bibliotecznych na całym globie – m.in. w Monachium, Zurychu, Bratysławie, Petersburgu, Tokio, Kuala Lumpur oraz Tucson. Dzięki temu polscy autorzy stają się częścią globalnego kanonu, który inspiruje wydawców i pedagogów na wszystkich kontynentach.

Wszystkie dzieła w kategorii TEKST:

„La sombra del jacarandá” – Paula Andrea Bombara – Argentyna
„Picasso and the Greatest Show on Earth” – Anna Fienberg – Australia
„Der Rosengarten. Rosa, der Krieg und das Niemandsland” – Kathrin Steinberger – Austria
„Wat ons nog rest” – Aline Sax – Belgia
„Les Éblouis” – Aylin Manço – Belgia
„Simon Sort of Says” – Erin Bow – Kanada
„Une bulle en dehors du temps” – Stéfani Meunier – Kanada
„Siete apariciones” – María José Ferrada – Chile
„Qi Cheng Qian Nian” – Shanshan Li – Chiny
„Flores sobre el agua” – John Fitzgerald Torres – Kolumbia
„¡Hora de comer!” – Héctor Gamboa Goldenberg – Kostaryka
„Izgubljeni gospodin Kovač” – Morea Banićević – Chorwacja
„Ta Katafera!” – Elena Perikleous – Cypr
„Les” – Tereza Říčanová – Czechy
„Papirhjerter” – Hanne Dagmar Raaberg – Dania
„La temible banda de los atracadores de sueños” – Geraldine de Santis – Dominikana
„La vuelta del paraguas” – Sandra De la Torre Guarderas – Ekwador
„El Fara Lara wa Geranha fi el-Omara” – Riham Shendy – Egipt
„Poiss ja papa” – Triinu Laan – Estonia
„Simbira Bargaa = White-Winged Flufftails” – Bruktawit Abdu – Etiopia
„Nabah Yan Faqi golóh (Rifti Vaalih) Kalitte = The Great Rift Valley Lakes” – Goering Noh – Etiopia
„Adweijira Omodʾäyalähu, ʾädamət’alähu, ʾəmaralähu = Watch, Listen, and Learn” – Adweijira Omod – Etiopia
„Luuqada qoob ka ciyaarka = The Language of Dance” – Melaku Belay – Etiopia
„āʼedāwe = Hands” – Jane Kurtz – Etiopia
„Ouroboros: Sateenkaarikäärme” – Silja Sillanpää – Finlandia
„Var kommer alla dagar ifrån?” – Maija Hurme – Finlandia
„La guerre des ombres” – Gaël Aymon – Francja
„Die Gurkentruppe” – Leslie Niemöller – Niemcy
„Amphibia” – Giorgos Panagiotakis – Grecja
„Tujaszörny és Nyírfakobold” – Judit Ágnes Kiss – Węgry
„Hrím” – Hildur Knútsdóttir – Islandia
„Songs of Freedom: Postcard from the Lushai Brigade” – Hannah Lalhlanpuii – Indie
„Ye Sara Ujala Suraj Ka” – Sushil Shukla – Indie
„Creepy Case Club: Kasus Hantu Panggung” – Rizal Iwan – Indonezja
„Haft Javidan 1: Baran-e Khakestar” – Marjan Fouladvand – Iran
„The Girl Who Fell to Earth” – Patricia Forde – Irlandia
„Il leggendario tesoro di Hell Gate” – Davide Morosinotto – Włochy
„Sukuranburu kousaten” – Madoka Sato – Japonia
„waewaewae dong-ali” – Hyeong Min Jin – Korea Południowa
„Putni mūs redz” – Inese Zandere – Łotwa
„Kayfa Tartah Sama?” – Rouba Baydoun – Liban
„Mergaitė su šautuvu. Istorija apie mergaitę partizanę” – Marius Marcinkevičius – Litwa
„Chempaka Dengan Piano” – Nisah Haron – Malezja
„Baddi yu hiij yavaa bol?” – Enkh-Oyun Bold – Mongolia
„Vandaag komen we niet meer thuis” – Enne Koens – Holandia
„Anton yn it museum” – Mirjam van Houten – Holandia
„Noor og de forsvunne barna” – Julia Lossius Kahrs – Norwegia
„Yasmeen Lari, Green Architect. The True Story of Pakistan’s First Woman Architect” – Marzieh Abbas – Pakistan
„La abuela que tejía el aire” – Carlos Garayar – Peru
„Sayaw ng mga Ilaw” – Cheeno Marlo Sayuno – Filipiny
„W krainie snów” – Roksana Jędrzejewska-Wróbel – Polska
„As casas das coisas” – João Pedro Mésseder – Portugalia
„Nöl’ö l’оl’ö da sylön tuj = Ulitka Nelly i eyo puteshestvie” – Alyona Shomysova – Rosja
„Kanikuly na ledokole” – Pyotr Voltsit – Rosja
„Curly” – Rachelyn Gordon – Singapur
„Dua Detektif dan Misi Kompas = Detective Duo and the Compass Mission” – Liyana Nurdin – Singapur
„Wo de mingzi shi Ling, wo shi ge mangren = My Name is Ling. I am Blind” – Seow Ser Lee – Singapur
„Leto s Marge” – Marta Hlušíková – Słowacja
„Lahko bi umrl na tem kavču z mano” – Andrej E. Skubic – Słowenia
„Zerria” – Patxi Zubizarreta – Hiszpania
„Un estiu” – Clàudia Serra – Hiszpania
„Como escorrentar un lobo” – Antonio M. Fraga – Hiszpania
„La leyenda del samurái y la mariposa azul” – Pedro Caldas – Hiszpania
„Det finns inget paradis” – Oskar Kroon – Szwecja
„Tous les bateaux ne prennent pas la mer” – Germano Zullo – Szwajcaria
„Susie im Supermarkt” – Daniel Fehr – Szwajcaria
„Zamansız Şehrin Çocukları” – Almıla Aydın – Turcja
„Naka Gets a Job” – James D. Kigozi – Uganda
„Chomu rozkvitaie paporot” – Dara Kornii – Ukraina
„Bait El Hikmah” – Bodour Al Qasimi – Zjednoczone Emiraty Arabskie
„What the World Doesn’t See” – Mel Darbon – Wielka Brytania
„Jac a’r Angel” – Daf James – Wielka Brytania
„Not Nothing” – Gayle Forman – USA
„Strakhi Zakhramakhra, ili Kto vo vsem vinovat?” – Madina Muminova – Uzbekistan
„Buvamning Oshqozonidagi Mamlakat” – Qobiljon Shermatov – Uzbekistan
„El Tema. Una memoria gráfica sobre violación de derechos humanos” – Lucas García París – Wenezuela

Wszystkie dzieła w kategorii ILUSTRACJE:

„Los peces de mi río” – Matías Trillo – Argentyna
„Vishapakari Gaghtniqy. Kari Verjy” – Harutyun Tumaghyan – Armenia
„Then and Now” – Datsun Tran – Australia
„Drachengeburtstag” – Julie Völk – Austria
„Nuit de chance” – Sarah Cheveau – Belgia
„When You Can Swim” – Jack Wong – Kanada
„Desde lejos” – Alexis Segovia – Chile
„Jiu Shen Lu Huibenguan: Jiu Se Lu” – Xiaoyu Shao – Chiny
„En un río” – Carlos Manuel Díaz Consuegra – Kolumbia
„Ratones Pérez” – Gabriela Zumbado Solano – Kostaryka
„Gdje se skriva Vedran?” – Hana Tintor – Chorwacja
„Posa metra einai o kosmos mas” – Elena Tsigaridou – Cypr
„Mosty” – Jakub Bachorík – Czechy – jest polski przekład (wyd. Centrala, 2024)
„Den fantastiske bus” – Jakob Martin Strid – Dania
„Alegría” – Ilemi Cuesta Mier – Dominikana
„Ella” – Guido Chaves – Ekwador
„Laysu Arkaman” – Sally Samir – Egipt
„Härra Haraldi unistuste aed” – Marja-Liisa Plats – Estonia
„wəb hələmoč” – Nahosenay Negussiew – Etiopia
„Kesän ainoa kaunis päivä” – Maria Vilja – Finlandia
„Encore un plouf !” – Isabelle Ricq – Francja
„Regentag” – Jens Rassmus – Niemcy
„O Tharrofýlakas” – Petros Bouloubasis – Grecja
„Elérhetetlen” – Mariann Máray – Węgry
„Mamma sandkaka” – Lóa Hlín Hjálmtýsdóttir – Islandia
„Mommies” – Priya Sebastian – Indie
„Ayahku Seorang Nelayan” – Zunda (Naidi Atika Zundaro) – Indonezja
„Haale Hale Hoole” – Maryam Tahmasebi – Iran
„An Áit nEitlíonn na Madaí Crainn” – Aileen Crossley – Irlandia
„No, no e no” – Noemi Vola – Włochy
„Gama senbiki iwana senbiki” – The Cabin Company – Japonia
„Oneurui hal il” – Dong-soo Kim – Korea Południowa
„Ko darīt, ja esi kails pilsētā” – Aleksandra Runde – Łotwa
„Al Dinosaur Al Kabeer” – Hussein Al Robaie – Liban
„Mergaitė su šautuvu. Istorija apie mergaitę partizanę” – Lina Itagaki – Litwa
„The Water Folks Return Home” – Chinnyinc. – Malezja
„Tsetserlegt yu boldog ve?” – Misheel Erdenebayar – Mongolia
„Mensendieren” – Yoko Heiligers – Holandia
„Supernova” – Peder Hornseth Nygaard – Norwegia
„Eid Cat-astrophe” – Maria Riaz – Pakistan
„ABC ilustrado de la biodiversidad del Perú” – Sheila Alvarado – Peru
„Sa Iisang Batya” – Rommel Joson – Filipiny
„W lesie” – Maria Dek – Polska
„O Duelo” – Inês Viegas Oliveira – Portugalia
„Konyok-Gorbunok” – Aleksey Dmitriev – Rosja
„Pineapple, Let’s Roll!” – Hong Shin Quek – Singapur
„Detstvo s rozprávkou” – Juraj Martiška – Słowacja
„Psiček, čarovnica in tri srebrne žličke” – Tanja Komadina – Słowenia
„Alexander Von Humboldt. Explorador de lo inalcanzable” – Rocío Martínez – Hiszpania
„Alla äter alla” – Aron Landahl – Szwecja
„Weg” – Rina Jost – Szwajcaria
„Derin Orman” – Merve Atılgan – Turcja
„My Beautiful Home” – Samuel Muganga – Uganda
„Narvaly ne plachut” – Oleksandr Shatokhin – Ukraina
„Aghla mafi al-wujood” – Hassan Manasrah – Zjednoczone Emiraty Arabskie
„The Star Whale” – Petr Horáček – Wielka Brytania
„Ain’t Burned All the Bright” – Jason Griffin – USA
„Tashkent with Ali and Lali” – Nargis K