Świat Literatury
Zanurz się w fascynującym świecie literatury! W tej kategorii znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, aby być na bieżąco z najnowszymi trendami literackimi i odkryć nowe wspaniałe książki. Znajdziesz tu informację o nagrodach literackich, wydarzenia a także zestawienia polecanych książek i bestselletów.
Gabriela Pawlina z Kryminalnym Debiutem Roku 2025
W Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu wybrzmiały finałowe akordy Festiwalu Premier i Debiutów „Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze”. Najważniejszy moment wieczoru przyniósł ogłoszenie nazwiska nowej gwiazdy polskiego kryminału – Gabriela Pawlina została laureatką Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za powieść „Trzy”. Gala, która odbyła się 25 kwietnia 2026 roku, była zwieńczeniem piątej edycji konkursu. Jury pod przewodnictwem dr. Ryszarda Ćwirleja, w składzie: Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś oraz dr hab. Rafał Moczkodan, stanęło przed trudnym zadaniem oceny 26 debiutów wydanych w 2025 roku. Ostatecznie laur zwycięstwa przypadł Gabrieli Pawlinie, która w swojej powieści „Trzy” (więcej o książce) przeniosła czytelników w duszne i pełne niedomówień rejony Beskidu Niskiego. Laureatka odebrała pamiątkową statuetkę oraz…
Święto tych, którzy czytają, i tych, którzy tworzą: Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich 2026
Dziś kalendarz mówi jasno: 23 kwietnia. Dla większości to po prostu kolejna kartka z kalendarza, ale dla nas – mieszkańców literackiego uniwersum – to ważna data w roku. Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to moment, w którym celebracja czytelnictwa spotyka się z szacunkiem dla tych, którzy te wszystkie światy powołali do życia. Historia tego dnia jest niemal tak fascynująca jak dobra powieść historyczna. Wszystko zaczęło się w Katalonii, gdzie 23 kwietnia obchodzi się dzień św. Jerzego. Tradycją stało się obdarowywanie bliskich czerwonymi różami, a z czasem – właśnie książkami. UNESCO postanowiło nadać tej lokalnej tradycji globalny wymiar, wybierając tę datę z jeszcze jednego, niemal magicznego powodu. To właśnie 23 kwietnia…
Poznaliśmy nominacje do Nagrody im. Jerzego Żuławskiego 2026
Ogłoszono listę tytułów, które powalczą o Nagrodę Literacką im. Jerzego Żuławskiego. Wybór tegorocznej „szóstki” to efekt głosowania elektorów, czyli wyselekcjonowanego grona opiniotwórczych czytelników, badaczy i recenzentów, którzy przez ostatnie miesiące przeczesywali rynek wydawniczy w poszukiwaniu dzieł wybitnych. Trzeba przyznać, że tegoroczna lista to prawdziwe starcie tytanów z ambitnymi nowymi głosami. Kto powalczy o statuetkę? Oto nominowani: Radek Rak – „Agla T3. Abraxas” Robert M. Wegner – „Opowieści z meekhańskiego pogranicza T6. Dusza pokryta bliznami” Michał Kłodawski – „Bóg Zero Jeden” Paweł Majka – „Aż zobaczycie ogień” Marcin Przybyłek – „Stara kobieta i smok” Paweł Rzewuski – „Krzywda” Nominacje do „Żuławskiego” to nie tylko wyróżnienie dla autorów, ale przede wszystkim gotowa lista…
Kto zostanie nowym głosem polskiego kryminału? Nominacje do Kryminalnego Debiutu Roku 2025 ogłoszone!
Wielbiciele mrocznych zagadek i literackiego napięcia mogą zacierać ręce. Poznaliśmy nazwiska czworga finalistów prestiżowej Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za Kryminalny Debiut Roku 2025. To wyróżnienie, które promuje najciekawsze nowe talenty na polskiej mapie literatury gatunkowej. O tym, kto ostatecznie sięgnie po zwycięstwo, zadecyduje jury pod przewodnictwem mistrza gatunku, Ryszarda Ćwirleja. Obok niego w gremium zasiadają uznani eksperci: Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś oraz prof. Rafał Moczkodan. W tegorocznej edycji konkurencja jest niezwykle silna i różnorodna pod względem stylistycznym. Do ścisłego finału zakwalifikowały się następujące tytuły: „Trzy” – Gabriela Pawlina (Wydawnictwo FILIA) „Matilde” (tom I) – R.A. Olek (Wydawnictwo Książnica) „Zamglone” – Marcel Frątczak (Wydawnictwo Niebieskie) „Wolta” – Dariusz Gizak (Wydawnictwo Media…
Finałowa piątka ogłoszona: Kto zdobędzie Nagrodę im. Marcina Króla 2026?
Nagroda im. Marcina Króla to jedno z ważniejszych wyróżnień w polskiej debacie publicznej. Przyznawana przez Fundację im. Stefana Batorego, honoruje autorów i autorki najlepszych książek z dziedziny historii idei, filozofii oraz myśli społecznej i politycznej. Właśnie poznaliśmy listę nominacji do edycji 2026, która pokazuje, jak szerokie i zróżnicowane są horyzonty współczesnej polskiej humanistyki. Patron nagrody, zmarły w 2020 roku prof. Marcin Król, był wybitnym filozofem, historykiem idei i opozycjonistą w czasach PRL. Jego życie i twórczość były poświęcone pytaniom o kondycję demokracji, rolę elit oraz znaczenie wolności i odpowiedzialności obywatelskiej. Nagroda jego imienia ma na celu wspieranie autorów, którzy – podobnie jak profesor Król – potrafią pisać o sprawach trudnych…
Wielki powrót do bibliotek i triumf kryminału. Co mówi o nas raport czytelnictwa za rok 2025?
Najnowszy raport „Stan czytelnictwa książek w Polsce w 2025 roku” Biblioteki Narodowej za rok 2025 to lektura dla każdego, kto śledzi tętno polskiej kultury. Po kilku latach niepewności i wahań, dane rysują obraz społeczeństwa, które wprawdzie nie zmieniło się nagle w naród moli książkowych, ale za to zaczęło korzystać z literatury w sposób znacznie bardziej świadomy i nowoczesny. Stabilizacja ogólnego wskaźnika czytelnictwa na poziomie 41% to tylko wierzchołek góry lodowej. Prawdziwa rewolucja odbywa się w sposobie, w jaki te książki zdobywamy i po jakie gatunki sięgamy najchętniej. Biblioteczny renesans i zmierzch domowych archiwów Najbardziej uderzającą zmianą w 2025 roku jest gwałtowny wzrost popularności bibliotek publicznych. Jeszcze niedawno wydawało się, że…
Dublin Literary Award 2026: Ogłoszono krótką listę nominowanych
Rada Miasta Dublina oficjalnie zaprezentowała finałową szóstkę powieści, które powalczą o Dublin Literary Award 2026. To już 31. edycja nagrody, która niezmiennie celebruje literaturę o światowym zasięgu, wysokiej próbie artystycznej i głębokim humanizmie. Dublin Literary Award wyróżnia się na tle innych nagród literackich nie tylko imponującą pulą nagród (100 000 euro), ale przede wszystkim unikalnym procesem nominacji. Kandydatów zgłaszają bibliotekarze i czytelnicy z sieci bibliotek publicznych na całym świecie. W tym roku nominacje napłynęły m.in. z Węgier, Szwajcarii, Francji, USA i Kanady. Tegoroczna „krótka lista” jest dowodem na to, że wielka literatura nie zna granic językowych. Wśród sześciu finałowych tytułów aż cztery to przekłady (trzy z języka francuskiego i jeden z…
Literackie serce regionu znów bije mocniej – poznaliśmy finalistów Wawrzynu 2025
Kwiecień na Warmii i Mazurach upływa pod znakiem najważniejszych rozstrzygnięć w świecie książki. Dokładnie 7 kwietnia miało miejsce spotkanie Kapituły Wawrzynu, podczas którego po długich i zapewne burzliwych obradach wyłoniono finałową piątkę tegorocznej edycji. To prestiżowe wyróżnienie, przyznawane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Olsztynie już od 2005 roku, niezmiennie honoruje najlepsze dzieła literackie, które swoim tematem lub osobą twórcy są silnie zakorzenione w naszym regionie. Zgodnie z tradycją, pod lupę wzięto publikacje z minionego roku, szukając w nich artystycznej doskonałości i regionalnego ducha. W gronie tegorocznych nominowanych znalazły się pozycje niezwykle różnorodne, co udowadnia, że literatura regionalna wymyka się prostym definicjom. O statuetkę powalczą: Damian Jankowski z przejmującym utworem „Rubi”…
Wielki Kaliber 2026: Oto długa lista polskich kryminałów
Miłośnicy mocnych wrażeń i literackich zagadek doczekali się jednego z najważniejszych ogłoszeń w roku. Kapituła Nagrody Wielkiego Kalibru właśnie opublikowała tzw. długą listę tytułów, które powalczą o miano najlepszej polskiej powieści kryminalnej lub sensacyjnej. Wybór był niezwykle trudny – jurorzy musieli przeanalizować rekordową liczbę 167 zgłoszonych książek. Ostatecznie wyłoniono 17 pozycji, które zdaniem ekspertów najlepiej reprezentują kondycję polskiego kryminału w 2026 roku. Lista nominowanych: Hanna Szczukowska-Białys, „Oćma” (Wydawnictwo SQN) (więcej o książce) Marcel Frątczak, „Zamglone” (Wydawnictwo Niebieskie) (więcej o książce) Agnieszka Graca, „Podniebie” (Wydawnictwo Agora) (więcej o książce) Amelia Jabłońska, „Przemiana” (Wydawnictwo SQN) (więcej o książce) Agnieszka Jeż, „Śmierć w skalnym lesie” (Wydawnictwo Luna) (więcej o książce) Anna Kańtoch, „Trzecia osoba”…
Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci 2026 – Sadźcie historie, a świat zakwitnie
Kiedy 2 kwietnia 1805 roku w Odense na świat przychodził Hans Christian Andersen, nikt nie przypuszczał, że data jego urodzin stanie się najważniejszym świętem w kalendarzu każdego małego czytelnika. Dziś, od ponad pół wieku, celebrujemy ten dzień jako Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci, przypominając światu, że to właśnie w dziecięcej literaturze drzemie siła zdolna zmieniać naszą rzeczywistość. Co roku inna sekcja IBBY (International Board on Books for Young People) przejmuje stery, przygotowując plakat oraz list skierowany do dzieci na całym globie. W 2026 roku zaszczyt ten przypadł Cypryjskiej Sekcji IBBY, która przygotowała materiały pod niezwykle aktualnym i poetyckim hasłem: „Sadźcie historie, a świat zakwitnie”. Tegoroczny temat to nie tylko metafora…
Międzynarodowa Nagroda Bookera 2026 – krótka lista
Międzynarodowa Nagroda Bookera to coś znacznie więcej niż prestiż i wysoka gratyfikacja finansowa. To kompas, który co roku wskazuje nam, w którą stronę zmierza światowa proza. Edycja 2026, której finałową szóstkę właśnie poznaliśmy, udowadnia, że literatura piękna nie jest tylko „rozrywką dla wybranych”, ale żywym, pulsującym organizmem, który reaguje na największe niepokoje naszych czasów. Tegoroczna krótka lista przejdzie do historii jako jedna z najbardziej zdominowanych przez kobiety. Na sześć nominowanych pozycji, aż pięć wyszło spod pióra autorek. Co więcej, jury pod wodzą Natashy Brown postawiło na świeżość – obecność dwóch debiutów (She Who Remains oraz The Nights Are Quiet in Tehran) pokazuje, że wielka literatura nie potrzebuje wieloletniego dorobku, by…
Najlepsze książki roku 2025 według czytelników LubimyCzytac.pl
Za nami wielki finał jednej z najważniejszych literackich inicjatyw w polskim internecie. Tegoroczna, jedenasta już edycja Plebiscytu Książka Roku 2025 organizowanego przez serwis Lubimyczytać, przeszła do historii jako wydarzenie rekordowe. Czytelnicy z ogromnym zaangażowaniem włączyli się w wybór swoich faworytów, oddając łącznie aż 277 259 głosów. Uroczyste zwieńczenie tych emocji nastąpiło 13 marca podczas gali zorganizowanej na Międzynarodowych Targach Poznańskich, gdzie oficjalnie ogłoszono, które tytuły w ostatnim roku najmocniej poruszyły literacką społeczność. Fundamentem plebiscytu od samego początku pozostaje idea oddania głosu samym czytelnikom. To właśnie oni, poprzez codzienne ocenianie lektur, dzielenie się opiniami i polecanie sobie nawzajem najciekawszych pozycji, kształtują listę nominacji. Finałowe głosowanie, które trwało przez cały luty, pozwoliło…
Poznaliśmy dziesiątkę nominowanych do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego
Sezon literacki wkracza w decydującą fazę, a dla pasjonatów non-fiction nie ma ważniejszego wydarzenia niż ogłoszenie nominacji do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Jury, któremu przewodniczy Ludwika Włodek, wyłoniło właśnie dziesięć najlepszych reportaży wydanych w 2025 roku. To chwila, w której uwaga czytelników odwraca się od fikcji i kieruje ku surowej, choć często ubranej w kunsztowną formę rzeczywistości. Tegoroczna, niezwykle różnorodna selekcja tylko potwierdza, że polski rynek literatury faktu niezmiennie pozostaje jednym z najciekawszych w Europie. Wybór finałowej dziesiątki nie był prostym zadaniem, ponieważ do konkursu zgłoszono aż 137 książek. Większość z nich, bo niemal sto tytułów, wyszła spod piór rodzimych autorek i autorów, co pokazuje niesłabnącą kondycję polskiej szkoły reportażu.…
Gala Lubuskich Wawrzynów 2025 – poznaliśmy tegorocznych laureatów
W czwartek, 26 lutego 2026 roku, oczy środowiska kulturalnego regionu zwrócone były na Galę Lubuskich Wawrzynów. Wydarzenie, organizowane wspólnie przez biblioteki wojewódzkie w Zielonej Górze oraz Gorzowie Wielkopolskim, po raz kolejny stało się świętem literatury, nauki i dziennikarstwa. Podczas uroczystości ogłoszono nazwiska twórców, których dzieła wydane w 2025 roku w sposób szczególny wzbogaciły nasz dorobek kulturowy. W najważniejszych kategoriach literackich jury doceniło twórców mocno związanych z regionalną tożsamością, ale o uniwersalnym przekazie. W kategorii poezja zwyciężył Sławomir Gowin za tom „Łódź Dantego”, wydany przez zielonogórskie wydawnictwo Pro Libris. Z kolei w kategorii proza bezkonkurencyjna okazała się Katarzyna Jarosz-Rabiej z książką „Ulica pachnąca lipami” (Wydawnictwo Organon). Warto również zwrócić uwagę na…
The International Booker Prize 2026 – znamy długą listę
Fundacja Bookera właśnie ogłosiła listę 13 książek nominowanych do The International Booker Prize 2026. Tegoroczna selekcja, wspierana przez Bukhman Philanthropies, to literacka podróż przez kontynenty i stulecia – od mrocznych baśni po brutalne relacje wojenne. Jury pod przewodnictwem nagradzanej pisarki Natashy Brown to w tej edycji niezwykle ciekawa mieszanka osobowości. Obok niej w panelu zasiadają profesor matematyki z Oxfordu Marcus du Sautoy, ceniona tłumaczka Sophie Hughes, redaktor i księgarz Troy Onyango oraz powieściopisarka Nilanjana S. Roy. Spośród stu dwudziestu ośmiu zgłoszonych tytułów wybrali oni grupę dzieł, która najlepiej oddaje ducha współczesnej literatury. Statystyki robią wrażenie, ponieważ na liście znalazło się jedenaście języków i autorzy z czternastu krajów. Znajdziemy tu zarówno…
