Weronika Kostyrko została uhonorowana Nagrodą Literacką im. Juliana Tuwima za całokształt twórczości, a Elżbieta Kalinowska – Nagrodą Translatorską im. Ireny Tuwim za wybitne osiągnięcia w przekładzie. Werdykt jury ogłoszono podczas uroczystej gali finałowej festiwalu Puls Literatury w Łodzi, kończącej 13. edycję tego ważnego wyróżnienia za całokształt twórczości literackiej.

Weronika Kostyrko, która w opinii jurorów łączy „literacki kunszt z historycznym namysłem”, została doceniona za swój dotychczasowy dorobek, a zwłaszcza za niedawno wydaną książkę „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat” (2024). Jak podkreślono w laudacji, Kostyrko to „biografka kobiet źle widzianych”, która z empatią i wnikliwością wydobywa swoje bohaterki z cienia stereotypów. Wcześniej autorka zyskała uznanie dzięki biografii „Tancerka i zagłada. Historia Poli Nireńskiej”, która przyniosła jej nominację do Nagrody Literackiej „Nike”.

Tegoroczna edycja Nagrody im. Tuwima przeszła do historii z powodu wyjątkowej sytuacji: po raz pierwszy w trzynastoletniej historii nagrody wszystkie nominacje należały do kobiet. Weronika Kostyrko rywalizowała o laur z dwiema wybitnymi pisarkami: Magdaleną Grzebałkowską – ceniona autorka reportażu historycznego, której książki cieszą się ogromnym uznaniem czytelników i krytyków oraz Weroniką Murek – prozaiczka i dramatopisarka, która w uzasadnieniu kapituły została określona jako autorka o niezwykłej wrażliwości językowej.

Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima wręczana jest od 2013 roku przez Dom Literatury w Łodzi i Stowarzyszenie Pisarzy Polskich. Laureatka otrzymuje statuetkę zaprojektowaną przez Zofię Lisiewicz oraz nagrodę finansową w wysokości 50 tysięcy złotych. Wśród dotychczasowych laureatów znajdują się tak znamienite postaci polskiej literatury jak: Hanna Krall, Magdalena Tulli, Ewa Lipska, Marek Bieńczyk czy Artur Domosławski (laureat poprzedniej edycji).

Równie ważnym wydarzeniem było przyznanie Nagrody Translatorskiej im. Ireny Tuwim (żony poety i siostry Tuwimowej, znanej tłumaczki literatury dziecięcej) dla Elżbiety Kalinowskiej. Nagroda ta honoruje tłumaczy za wybitne osiągnięcia artystyczne, podkreślając ich kluczową rolę w rozwoju polskiej kultury i literatury.

Elżbieta Kalinowska, tłumaczka literatury z języka francuskiego i hiszpańskiego, została nagrodzona za swoje mistrzowskie przekłady, w tym m.in. powieści „Lata” Annie Ernaux, laureatki Nagrody Nobla. Oprócz laureatki, do Nagrody im. Ireny Tuwim – przyznawanej za wybitne osiągnięcia artystyczne i podkreślającej kluczową rolę tłumaczy w kulturze – nominowane były Kaja Gucio (jęz. angielski) i Joanna Kornaś-Warwas (jęz. rumuński).

źródło: Dom Literatury w Łodzi

O książkach:

„Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat” – Weronika Kostyrko

Premiera: 2024-11-13

Wydawca: Marginesy

Opis: Róża Luksemburg jest po Marii Skłodowskiej-Curie najbardziej znaną na świecie Polką. Ikoną pacyfizmu, internacjonalizmu i demokratycznego socjalizmu. W Polsce niemal każdy kojarzy jej nazwisko, ale niewielu wie, kim była naprawdę. Jej biografia była traktowana instrumentalnie i zakłamywana. Trzeba ją więc opowiedzieć na nowo.

Ostatnie lata XIX wieku. Po studiach w Zurychu Róża przeprowadza się do Berlina, gdzie bije serce ówczesnej socjaldemokracji. Jest młodą kobietą, Żydówką i osobą z niepełnosprawnością. Ale już kilka lat później stanie się jedną z głównych postaci największej na świecie partii socjalistycznej. Wszechstronnie wykształcona i uzdolniona retorycznie, nie obawia się krytykować tych, którzy wygodnie rozparli się w fotelach działaczy partyjnych i związkowych i nie dążą do rewolucyjnej zmiany.

Z burzliwej biografii Róży wyłania się portret osoby „myślącej w poprzek”, która nie pasowała ani do tradycyjnej żydowskiej rodziny, ani do ról społecznych wyznaczanych ówcześnie kobietom, ani do sztywnych ram ideologii. Która przekraczała wszelkie bariery w dążeniu do emancypacji, i dążyła do zniesienia tych barier dla innych. Cała jej działalność wynikała z głęboko zakorzenionego poczucia sprawiedliwości, z wyczulenia na wszelkie formy opresji, dyskryminacji, wyzysku, na cudze cierpienie – nie tylko ludzkie, ale i zwierzęce. Jej otwartość sięgała szerzej, znajdując odzwierciedlenie we wrażliwości na sztukę i przyrodę oraz długoletnich, zażyłych relacjach z przyjaciółmi, ukochanymi i współpracownikami, ważnymi bohaterami tej historii.

W życiu Róży jest wszystko, czego można oczekiwać od porywającej opowieści: szlachetne pobudki i czarne charaktery, konflikt i wspólna sprawa, wielka historia, miłość i śmierć – i tajemnica.

„Tancerka i zagłada. Historia Poli Nireńskiej” – Weronika Kostyrko

Premiera: 2019-04-24

Wydawca: Czerwone i Czarne

Opis: Biografia Poli Nireńskiej to opowieść o urodzonej w Warszawie żydowskiej artystce, która tańczyła w czasach totalitaryzmu w Niemczech, Austrii i Włoszech. O kobiecie, która w przedwojennej Polsce doświadczyła antysemityzmu, niemal całą rodzinę straciła w Zagładzie, a po wojnie poślubiła Jana Karskiego, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.