“Edukacja motyli” – Donato Carrisi – recenzja

Wyobraź sobie, że stoisz na krawędzi głębokiej, lodowatej przepaści, a jedynym dźwiękiem, jaki do Ciebie dociera, jest rytmiczne bicie Twojego własnego serca, które z każdą chwilą zdradza Cię coraz mocniej. Donato Carrisi,  mistrz włoskiego thrillera, w swojej najnowszej powieści „Edukacja motyli” nie tylko zaprasza nas do takiej krawędzi, ale bez ostrzeżenia spycha nas w otchłań, w której granica między rzeczywistością a sennym koszmarem ulega całkowitemu zatarciu. To nie jest tylko kolejna historia o zaginionym dziecku, jakich wiele na półkach księgarskich. To precyzyjnie skonstruowana pułapka na czytelnika, labirynt zbudowany z ludzkich wyrzutów sumienia, chłodu szwajcarskich Alp i mrocznej, niemal pierwotnej natury macierzyństwa, które w wydaniu Donato Carrisiego nie ma w sobie nic z lukrowanego obrazka. Autor zmusza nas do spojrzenia w lustro i zadania sobie pytania, jak wiele jesteśmy w stanie poświęcić, by odzyskać coś, czego tak naprawdę nigdy nie nauczyliśmy się kochać.

Główna bohaterka, Serena, to postać, którą trudno polubić od pierwszych stron, i jest to zabieg ze strony autora niezwykle odważny oraz celowy. Poznajemy ją jako „blond rekina” mediolańskiej giełdy, kobietę sukcesu, dla której emocje są jedynie zbędnym balastem utrudniającym chłodną kalkulację zysków i strat. Jej świat opiera się na liczbach, luksusie i absolutnej kontroli, dlatego pojawienie się córki traktuje ona niemal jak błąd w systemie, usterkę, którą należy zarządzać, a nie dar od losu. Kiedy dziewczynka znika w płomieniach trawiących schronisko narciarskie w Szwajcarii, świat Sereny nie rozpada się w sposób spektakularny, jakiego moglibyśmy oczekiwać od zrozpaczonej matki. Zamiast tego obserwujemy powolną, bolesną erozję jej pancerza. Donato Carrisi z precyzją odziera swoją bohaterkę z kolejnych warstw profesjonalizmu i cynizmu, pokazując, że trauma ma wiele twarzy, a ta najbardziej przerażająca objawia się wtedy, gdy zaczynamy wątpić we własne zmysły.

„Upór matki tysiąckrotnie przerasta upór policjanta.”

Klimat powieści jest gęsty, duszny i przesiąknięty niepokojem, który narasta z każdym rozdziałem. Autor doskonale wykorzystuje scenerię szwajcarskich gór – miejsca, które z jednej strony kojarzy się z prestiżem i spokojem, a z drugiej staje się klaustrofobicznym więzieniem odciętym od świata śnieżną bielą. To właśnie w tym krajobrazie Serena musi zmierzyć się z cieniami przeszłości i faktami, które nie dają się logicznie wyjaśnić. Donato Carrisi mistrzowsko operuje suspensem, wprowadzając motyw poszlak pojawiających się rok po tragedii, co sprawia, że czytelnik razem z bohaterką zaczyna kwestionować oficjalną wersję wydarzeń. Czy to możliwe, by w tak uporządkowanym świecie, jakim jest Szwajcaria, doszło do zbrodni tak wyrafinowanej, że wymyka się ona pojmowaniu? Autor prowadzi nas przez mroczne zakamarki lokalnej społeczności, gdzie milczenie jest cenniejsze niż złoto, a każda odkryta tajemnica rodzi kolejne, jeszcze bardziej niepokojące pytania.

Warto zwrócić uwagę na sam tytuł, który w kontekście fabuły nabiera głębokiego, symbolicznego znaczenia. Edukacja kojarzy się z nauką, rozwojem i przygotowaniem do życia, jednak w świecie Donato Carrisiego ten proces jest bolesny i destrukcyjny. Motyle, choć piękne i ulotne, przechodzą drastyczną metamorfozę, a ich kruchość staje się tu metaforą dziecięcej niewinności wystawionej na żer świata dorosłych. Pisarz nie boi się dotykać tematów tabu, takich jak brak instynktu macierzyńskiego czy egoizm rodzicielski, co czyni tę lekturę niezwykle wymagającą emocjonalnie. Nie jest to thriller, który czyta się jedynie dla samej zagadki kryminalnej, to studium psychologiczne kobiety, która musi nauczyć się bycia matką dopiero w obliczu ostatecznej straty, przechodząc przez czyściec własnych błędów.

„Książki są jak ludzie – dodał – Czasem nie są tym, na co wyglądają. Czasem kryją tajemnice.”

Donato Carrisi po raz kolejny udowadnia, że jest architektem strachu, który potrafi manipulować uwagą odbiorcy. Styl autora jest oszczędny, ale niezwykle sugestywny, co sprawia, że opisywane obrazy zostają pod powiekami długo po odłożeniu książki. Dialogi są ostre, pozbawione zbędnych ozdobników, a tempo akcji, choć początkowo niespieszne, w drugiej połowie książki nabiera zawrotnej prędkości, prowadząc do finału, który wywraca wszystko do góry nogami. Włoski pisarz ma tę rzadką umiejętność tworzenia atmosfery onirycznej, gdzie rzeczywistość miesza się z koszmarem, a my czujemy się, jakbyśmy stąpali po cienkim lodzie. „Edukacja motyli” to opowieść o demonach, które nosimy w sobie, i o tym, że najstraszniejszym potworem wcale nie musi być ktoś obcy czający się w ciemności, lecz my sami, gdy stajemy twarzą w twarz ze swoją naturą.

„Edukacja motyli” to dzieło kompletne, które zadowoli zarówno wiernych fanów Donato Carrisiego, jak i osoby szukające w literaturze gatunkowej czegoś więcej niż tylko prostej rozrywki. To thriller totalny, w którym mrok wylewa się z każdej strony, a genialnie skonstruowana intryga służy jako pretekst do głębokiej analizy ludzkiej kondycji i granic wytrzymałości psychicznej. Autor nie daje nam gotowych odpowiedzi ani taniego pocieszenia, zamiast tego zostawia nas z poczuciem niepokoju i refleksją nad tym, jak mało wiemy o ludziach, których kochamy, i o nas samych. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto ceni literaturę na najwyższym poziomie, potrafiącą jednocześnie przerazić, zafascynować i zmusić do całkowitej zmiany perspektywy na to, co w życiu uznajemy za pewnik.

O książce:
Tytuł: Edukacja motyli
Tytuł oryginału: L’educazione delle farfalle
Autor: Donato Carrisi
Tłumaczenie: Anna Osmólska-Mętrak
Wydawnictwo: Albatros
Data wydania: 2025-09-24
Liczba stron: 464
Gatunek: Kryminał, sensacja, thriller

Sprawdź, gdzie kupić: