„Na fali wspomnień” – Magdalena Witkiewicz – recenzja

Czy zastanawialiście się kiedyś, co by było, gdybyście na jeden dzień mogli usunąć z pamięci wszystkie dorosłe zobowiązania, chłodne kalkulacje i bezrefleksyjną rutynę, a w ich miejsce wstawić zapach rozgrzanego słońcem sosnowego lasu, szum bałtyckich fal i smak pierwszej, zapierającej dech w piersiach miłości? Każdy z nas nosi w sobie takie jedno lato. Lato, które było niczym graniczna linia wycięta w życiorysie — wszystko, co wydarzyło się przed nim, było zaledwie dziecinne, a to, co nastąpiło po nim, nieuchronnie nosiło już piętno wyborów dorosłych. W swojej powieści „Na fali wspomnień” Magdalena Witkiewicz – nazywana nie bez powodu autorką specjalizującą się w ogrzewaniu ludzkich serc – chwyta ten powracający motyw i zamienia go w niezwykle czułą, a zarazem bolesną opowieść o rozliczaniu się z własnym cieniem, minionym czasem oraz skomplikowaną relacją z matką, która w imię miłości odebrała córce prawo do popełniania własnych błędów.

Główna bohaterka powieści, niemal pięćdziesięcioletnia Monika, znajduje się w punkcie, który wielu z nas nazwałoby klasycznym kryzysem wieku średniego. Sypiące się po latach małżeństwo, które z namiętnej relacji dawno zmieniło się w wyciszoną współegzystencję, oraz  wypalenie zawodowe doprowadzają ją do ostateczności. Monika postanawia uciec. Zostawia za sobą uporządkowane, ale bezduszne życie i wyrusza nad polskie morze, do malutkiej Brzozówki. To właśnie tam, w latach 90., jako nastoletnia dziewczyna spędzała wakacje u boku apodyktycznej, kontrolującej matki, wycofanego ojca i do bólu złośliwego brata. I to właśnie tam poznała Marcina – chłopaka, który zmienił jej postrzeganie świata, i którego widziała wtedy po raz ostatni. Powrót po trzech dekadach do morskiej mieściny to nie tylko podróż geograficzna, ale przede wszystkim powrót do punktu zwrotnego we własnym życiu, w którym Monika uległa presji matki i skręciła w stronę „bezpiecznej”, lecz obcej sobie codzienności.

⇒ Przeczytaj moje pozostałe recenzje książek Magdaleny Witkiewicz ⇐

Poruszającym filarem tej powieści jest wnikliwe studium macierzyńskiej miłości, która — choć pędzona najlepszymi intencjami — potrafi przytłoczyć i zmiażdżyć indywidualność dziecka. Matka Moniki to postać, w której wielu z nas odnajdzie znane schematy. To kobieta, która chce dla swojego dziecka jak najlepiej: dba, chucha, dmucha, przetwarza świat przez pryzmat własnych doświadczeń i za wszelką cenę próbuje uchronić córkę przed jakimkolwiek upadkiem czy wyparzeniem się. Wytycza jej szlaki na podstawie własnej wiedzy i życiowych mądrości, wierząc, że chroni ją przed cierpieniem. Magdalena Witkiewicz celnie jednak pokazuje drugą stronę tego medalu. Taka nadmierna opiekuńczość i narzucanie własnych wizji to często nic innego jak przelewanie swoich lęków, niespełnionych marzeń i sztywnych schematów na młode życie. Chęć oszczędzenia dziecku bólu sprawia, że odbiera mu się szansę na zdobycie własnego doświadczenia, potknięcie się i samodzielne powstanie. Monika, idąc ścieżką wyznaczoną przez matkę, buduje poukładane i bezpieczne życie, które z czasem okazuje się dla niej złotą klatką.

Autorka ukazuje także psychologiczne mechanizmy ucieczki i potrzeby zatrzymania się w pędzie codzienności. Czasami człowiek musi rzucić wszystko, wyłączyć telefon i zaszyć się w  ciszy, aby móc wreszcie spojrzeć na własne życie z dystansu, z boku. Często żyjemy przeszłością, karmiąc się natrętną myślą „co by było, gdyby…”. Żałujemy dawnych decyzji, tęsknimy za ludźmi sprzed lat, nierzadko nie zdając sobie sprawy, że tęsknimy nie tyle za konkretną osobą czy miejscem, ile za ubarwioną przez czas, upiększoną wersją tamtych wspomnień. Magdalena Witkiewicz subtelnie uświadamia, jak łatwo idealizować to, co minęło, jednocześnie przeaczając wartość tego, co mamy tu i teraz. Ucieczka nad morze pozwala Monice dostrzec, że kluczem do szczęścia nie jest powielanie cudzych wzorców ani ciągłe oglądanie się za siebie, ale odwaga, by wreszcie być sobą i cieszyć się chwytanym momentem. Taka krótka pauza, odcięcie się od zgiełku i jedna samotna noc na przełomie przeszłości i teraźniejszości potrafią sprawić, że cała perspektywa ulega przewartościowaniu.

„Bo czasami wartość niektórych rzeczy widzi się dopiero wtedy, kiedy pomyśli się, jak wyglądałoby życie bez nich.„

Magdalena Witkiewicz idealnie operuje kontrastem między dwiema płaszczyznami czasowymi. Współczesność bohaterki, przesiąknięta gorzką refleksją i samotnością, przeplata się z nostalgicznym, żywym obrazem lat 90. Autorka niezwykle trafnie oddaje klimat tamtej epoki – bez telefonów komórkowych, za to pełnej autentycznych rozmów, długich spacerów i niewinności, która dziś wydaje się bezpowrotnie utracona. Niemal fizycznie czujemy na skórze morską bryzę i słyszy szum fal, co sprawia, że lektura staje się bardzo zmysłowym doświadczeniem. Kluczowym wątkiem powieści nie jest jednak wyłącznie romans sprzed lat czy próba odzyskania utraconego uczucia, ale głęboka praca nad sobą. Monika, patrząc w lustro przeszłości, musi zadać sobie najtrudniejsze pytania: ile z jej obecnego życia to jej własne pragnienia, a ile oczekiwania jej matki? Czy można wybaczyć rodzicielce to, że chroniąc zbyt mocno, odebrała jej wolność wyboru? I czy wreszcie można wybaczyć samej sobie decyzje podjęte pod wpływem lęku?

To, co najbardziej ujmuje w „Na fali wspomnień”, to autentyczność emocjonalna postaci. Magdalena Witkiewicz nie idealizuje wyborów bohaterów ani nie potępia matki Moniki — pokazuje skomplikowaną dynamikę relacji, w której intencje były dobre, ale skutki opłakane. Konsekwencje narzuconych schematów ciągną się za nami przez dekady, a powrót do dawnych miejsc staje się bolesnym, lecz potrzebnym rozliczeniem. Zamiast prostych rozwiązań, autorka daje nam przestrzeń do własnych przemyśleń nad tym, jak mądrze kochać i jak pozwolić bliskim na popełnianie własnych błędów. Styl pisarki jest jak zwykle lekki, płynny i pełen ciepła, choć pod tą przystępną formą kryje się sporo życiowej mądrości oraz subtelnego psychologicznego wyczucia.

 „Na fali wspomnień” Magdaleny Witkiewicz to wzruszająca, głęboko nostalgiczna i niezwykle prawdziwa opowieść o odwadze, jakiej wymaga konfrontacja z własną przeszłością i zrzucenie z siebie ciężaru cudzych oczekiwań. Autorka z niezwykłą wrażliwością przypomina nam, że chociaż narzucone w dzieciństwie schematy potrafią ukształtować całe nasze życie, a fali wspomnień nie sposób zatrzymać, to nigdy nie jest za późno, by zatrzymać się w pędzie, przewartościować swoje priorytety i docenić to, co usilnie pomijaliśmy. Czasem jedna noc w ciszy, ucieczka od zgiełku i odrobina dystansu wystarczą, by odróżnić życiową prawdę od upiększonych mitów z przeszłości. To lektura idealna dla każdego, kto choć raz złapał się na myśli: „co by było, gdyby…”, oraz dla każdego, kto potrzebuje przypomnienia, że warto iść własną drogą i czerpać radość z bycia w pełni sobą.

⇒  Przeczytaj moje pozostałe recenzje książek z gatunku literatura obyczajowa ⇐

Informacje o książce „Na fali wspomnień” – Magdalena Witkiewicz

Tytuł: Na fali wspomnień Autor: Magdalena Witkiewicz Wydawnictwo: Chmury Data premiery: 3 czerwca 2026 r. Liczba stron: 336 Gatunek: Literatura obyczajowa

⇒  Zobacz inne recenzje książek z wydawnictwa Chmury ⇐