“Ostatnie życzenie” – Andrzej Sapkowski – recenzja

Andrzej Sapkowski swoim zbiorem opowieści zatytułowanym „Ostatnie życzenie” otworzył wrota do świata, który na stałe zapisał się w annałach polskiej, a i światowej fantastyki. To właśnie ta książka stanowi dla wielu czytelników pierwszy przystanek w podróży u boku Geralta z Rivii, postaci, która z czasem zyskała miano ikonicznej. Gotowi zanurzyć się w mozaikę historii o wiedźminie w czasach gdzie upiory, bazyliszki, diaboły, żywiołaki, wiły i utopce plugawe urządzają harce?

Postacią zbioru jest oczywiście Geralt – wiedźmin, osobnik szkolony do walki z potworami, lecz niebędący jedynie bezmyślnym zabójcą. Andrzej Sapkowski kreuje bohatera głębokiego, targanego wewnętrznymi rozterkami, zmuszonego do dokonywania trudnych moralnych wyborów w świecie, w którym dobro i zło rzadko występują w czystej formie, a granice między nimi są notorycznie zatarte. Zamiast prostej opowieści o walce herosa z potworami, otrzymujemy portret postaci, która, choć na marginesie społeczeństwa, stara się zachować własny kodeks postępowania, często wbrew oczekiwaniom zarówno ludzi, jak i istot magicznych. Jego cynizm jest jedynie maską, pod którą kryje się pewna doza idealizmu i pragnienia sprawiedliwości, choć wie, że świat rzadko bywa sprawiedliwy.

W opowiadaniach składających się na tom „Ostatnie życzenie” poznajemy również galerię barwnych postaci drugoplanowych, które na stałe wpisały się w uniwersum Wiedźmina. Na szczególną uwagę zasługuje Jaskier, nieodłączny towarzysz Geralta, bard i trubadur, którego rubaszność i zamiłowanie do niewiast stanowią humorystyczne odłamanie od ponurej profesji wiedźmina. Jego obecność wnosi do opowieści lekkość i ironię, a dialogi między nim a Geraltem należą do ciekawych punktów książki, iskrząc dowcipem i wzajemnymi uszczypliwościami. Kluczowe dla rozwoju postaci Geralta i całej sagi jest również pojawienie się Yennefer z Vengerbergu, potężnej czarodziejki, której skomplikowana relacja z wiedźminem stanowi jeden z głównych motorów napędowych przyszłych wydarzeń. Ich pierwsze spotkanie, przedstawione w tytułowym opowiadaniu, dalekie jest od idyllicznego romansu, naznaczone jest siłami wyższymi i niełatwym charakterem obojga, co od początku zwiastuje burzliwe uczucie.

Świat stworzony przez Andrzeja Sapkowskiego na kartach „Ostatniego życzenia” jest brutalny, realistyczny w swoim brudzie i okrucieństwie, daleki od cukierkowych wizji fantasy. Pełen jest uprzedzeń, nietolerancji i politycznych intryg, w których wiedźmin, chcąc nie chcąc, musi się odnaleźć. Autor czerpie garściami ze słowiańskich wierzeń i podań, wplatając w fabułę istoty znane z rodzimego folkloru, nadając im jednak często nowe, mroczniejsze oblicze. Jednocześnie widać wyraźne inspiracje klasycznymi baśniami, które Andrzej Sapkowski przekształca, ukazując ich drugie, mniej oczywiste dno i zmuszając do refleksji nad uniwersalnymi motywami, takimi jak przeznaczenie, wybór czy cena, jaką przychodzi zapłacić za własne decyzje.

Język Andrzeja Sapkowskiego jest soczysty, barwny i pełen archaizmów, co nadaje światu wiedźmina unikalny, słowiański posmak. Dialogi są błyskotliwe, cięte i zapadają w pamięć, a opisy, choć zwięzłe, skutecznie budują atmosferę i pobudzają wyobraźnię czytelnika. Autor mistrzowsko operuje suspensem i zwrotami akcji, nie pozwalając na nudę, a każde opowiadanie, mimo że osadzone w konwencji fantasy, porusza uniwersalne tematy i skłania do namysłu nad kondycją człowieka w świecie pełnym sprzeczności.

„Ostatnie życzenie” to lektura obowiązkowa nie tylko dla miłośników fantastyki, ale dla każdego, kto ceni sobie dobrą literaturę zmuszającą do myślenia. To nie tylko zbiór opowieści o walce z potworami, ale przede wszystkim głęboka analiza natury człowieka, moralności i przeznaczenia. Andrzej Sapkowski stworzył świat spójny i przekonujący, zaludniony postaciami z krwi i kości (choć czasem o nieco innej anatomii), a jego styl pisarski sprawia, że lektura jest prawdziwą przyjemnością. Książka ta stanowi doskonałe wprowadzenie do dalszych tomów sagi, rozbudzając apetyt na więcej przygód Geralta z Rivii i jego towarzyszy. Mimo że od premiery minęło wiele lat, „Ostatnie życzenie” wciąż pozostaje świeże i aktualne, a jego przesłanie rezonuje z nami, niezależnie od wieku czy doświadczeń. Jest  to znakomity początek wielkiej sagi, książka, która wciąga od pierwszej strony i nie puszcza aż do ostatniej. To mistrzowskie połączenie wciągającej fabuły, głębokich postaci, unikalnego klimatu i inteligentnego humoru, podlane sosem słowiańskiej mitologii i okraszone uniwersalnymi refleksjami nad ludzkim losem. Zdecydowanie polecam.

O książce:

Tytuł: Ostatnie życzenie
Autor: Andrzej Sapkowski
Wydawnictwo: superNOWA
Data premiery: 2014-09-25 (pierwsze wydanie: 1993-01-01)
Cykl: Wiedźmin Geralt z Rivii (tom 1)
Liczba stron: 332
Gatunek: Fantastyka

Sprawdź, gdzie kupić: