W pajęczynie snów i żalu – recenzja książki „Siewcy koszmarów” Martyny Raduchowskiej

Wyobraź sobie świat, w którym zegary przestają mierzyć czas, a zaczynają odliczać kolejne uderzenia Twojego serca. Świat, w którym granica między tym, co widzisz po otwarciu oczu, a tym, co prześladuje Cię pod powiekami, ostatecznie i bezpowrotnie runęła. Ida Brzezińska, szamanka, którą pokochaliśmy za cięty język i specyficzny rodzaj metafizycznego pecha, powraca w czwartym tomie serii – „Siewcach koszmarów”. To jednak powrót zupełnie inny niż dotychczasowe. Martyna Raduchowska oddała w nasze ręce książkę, która jest gęsta, nastrojowa i skupiona na wnętrzu bohatera bardziej niż jakakolwiek wcześniejsza część.

Fabuła czwartego tomu rzuca nas w sam środek egzystencjalnego i metafizycznego trzęsienia ziemi. Niebo pęka, Ziemia drży, a śmierć – dotychczasowa stała w życiu Idy – wydaje się przechodzić kryzys tożsamości. Trzecie Oko głównej bohaterki szwankuje, a brak Pieśni Umarłych zwiastuje koniec porządku, który znaliśmy. Martyna Raduchowska postawiła przed swoją główną bohaterką zadanie niezwykle intymne: odnalezienie prawdy w świecie, który stał się jedną wielką czarną dziurą wspomnień i białych plam w życiorysie. To tom, w którym autorka porzuca klasyczną strukturę powieści przygodowej na rzecz studium psychologicznego. Ida nie tylko walczy z zewnętrznym zagrożeniem, ale przede wszystkim mierzy się z mrokiem własnej duszy. To właśnie to wewnętrzne „spojrzenie w otchłań” stanowi oś konstrukcyjną całej powieści.

Zaskoczeniem dla stałych czytelników może być zmiana ciężaru gatunkowego. Martyna Raduchowska odeszła od lekkiej urban fantasy w stronę literatury mocno nasyconej symbolizmem i niemal barokową poetyką. „Siewcy koszmarów” to książka „lepka” od emocji – autorka poświęca bardzo dużo miejsca na opisanie stanu ducha Idy po stracie Kruchego, ale też i innych bohaterów. Pierwsze rozdziały to wręcz potok metaforycznego tekstu, w którym żałoba staje się niemal namacalnym bohaterem opowieści. Można odnieść wrażenie, że autorka tym razem chciała dać swoim bohaterom pełne prawo do cierpienia, rezygnując z pośpiechu na rzecz budowania nastroju. Język stał się niezwykle wyszukany, pełen porównań i poetyckich fraz, co sprawia, że lektura wymaga od nas większego skupienia i wejścia w specyficzny, oniryczny rytm. Choć dynamika akcji ustępuje tu miejsca refleksji, pozwala to na znacznie silniejsze wybrzmienie dramatyzmu sytuacji, w jakiej znalazła się Szamanka. To odważny zabieg artystyczny, który pokazuje ewolucję warsztatu autorki – z prostej opowieści o duchach przechodzimy w rejony literatury wysokiej próby, gdzie każde słowo ma swoją wagę.

Zmiana tonu wpłynęła również na warstwę komediową, która dotychczas była znakiem rozpoznawczym serii. W „Siewcach koszmarów” humor staje się towarem deficytowym. Nie jest to już radosne przekomarzanie się, lecz próba zachowania resztek normalności w świecie, który się rozpada. Fabuła, choć momentami przykryta grubą warstwą opisów przeżyć wewnętrznych, konsekwentnie dąży do rozwiązania zagadki pękającej rzeczywistości. Akcja, stanowiąca mniejszą część objętości niż w poprzednich tomach, jest tu dawkowana z precyzją, co sprawia, że gdy już dochodzi do konkretnych wydarzeń, ich siła rażenia jest znacznie większa.

„Siewcy koszmarów” to bez wątpienia najbardziej wymagająca emocjonalnie część cyklu. Martyna Raduchowska zdecydowała się na odważny krok, przesuwając akcent z dynamicznej akcji na psychologiczną głębię, a cięte riposty zastępując poetycką refleksją nad stratą. Choć odejście od wizerunku „starej, dobrej Idy” i jej ironicznego dystansu może być dla niektórych zaskoczeniem, to nowa, dojrzała i tragiczna odsłona głównej bohaterki pozwala na zupełnie inne, bardziej intymne przeżywanie tej historii. To książka, która celebruje żal w sposób niezwykle nastrojowy, ubierając smutek w odpowiednie słowa i osadzając go w fascynującym, sennym koszmarze. Taka zmiana kierunku może podzielić fanów serii: Ci, którzy oczekiwali lekkiej i szybko płynącej opowieści, mogą poczuć się przygnieceni dawką melancholii, jednak dla pozostałych będzie to intrygująca, literacka przygoda w zupełnie nowym stylu.

O książce:
Tytuł: Siewcy koszmarów
Autor: Martyna Raduchowska
Wydawnictwo: Mięta
Data wydania: 2026-04-08
Liczba stron: 528
Seria: Szamanka od umarlaków (tom 4)
Gatunek: Fantastyka

Za egzemplarz dziękuję wydawnictwu: