Śmierć to dopiero początek drogi – recenzja książki „Strażnik bram” Adama Przechrzty

Czy zastanawialiście się kiedyś, co dzieje się z człowiekiem, gdy traci jedyną kotwicę trzymającą go przy zdrowym rozsądku? Gdy zapach starych grymuarów i kurz antykwariatu, dotychczas kojarzone z bezpiecznym, domowym spokojem, nagle zaczynają dusić bardziej niż dym z pola bitwy? Adam Przechrzta w swojej  powieści „Strażnik Bram” nie bawi się w uprzejmości. Już na starcie wyrywa nam serce, wrzuca je do maszynki do mięsa, a potem każe patrzeć, jak jego bohater – człowiek, którego zdawało nam się, że zdążyliśmy już dobrze poznać – staje się kimś, kogo balibyśmy się spotkać w ciemnym zaułku. To nie jest kolejna lekka opowieść o magu z sąsiedztwa. To krwawa symfonia zemsty, w której nuty pisane są krwią, a dyrygentem jest nienawiść czystsza niż najdroższy diament.

Znamy już doskonale pióro Adama Przechrzty z cykli o Materii Prima czy Materii Secunda. Autor przyzwyczaił nas do alternatywnych wersji historii, w których magia miesza się z wielką polityką, a honor z brutalną koniecznością. Jednak „Strażnik Bram” uderza w nieco inne, mroczniejsze struny. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że jest to trzeci tom cyklu Mons Viridis Magicus, stanowiący bezpośrednią kontynuację „Antykwariatu pod Salamandrą” i „Mrocznych dróg”. Główny bohater, którego życie dotychczas kręciło się wokół antykwariatu, urokliwej Zielonej Góry i ukochanej żony, zostaje zmuszony do ostatecznej, bolesnej metamorfozy. Jedna wiadomość z Rzymu, jedno ostatnie „dobranoc” i świat, który znał, bezpowrotnie przestaje istnieć.

Adam Przechrzta z precyzją pokazuje, że aby dopaść potwory, samemu trzeba przestać być człowiekiem. Nasz bohater musi „przestać istnieć” dla cywilizowanego świata, by przywdziać skórę byłego więźnia, najemnika i bezwzględnego łowcy. To uciekinier z czyśćca, który nie szuka już odkupienia, lecz sprawiedliwości wymierzanej ostrzem i zakazanym czarem. Autor ciekawie portretuje tę wewnętrzną przemianę – nie jest ona nagła ani komiksowa. Jest bolesna, brudna i pełna psychologicznych blizn, co nadaje opowieści wyjątkowej głębi emocjonalnej.

Główna oś fabuły rzuca nas w sam środek mistycznej Moskwy, serca potężnego Kaganatu. Jeśli myśleliście, że wizje Rosji u innych autorów fantasy są ponure, to Adam Przechrzta zdecydowanie podbija stawkę. To miasto żyje własnym, złowrogim rytmem. To miejsce, gdzie architektura służy mrocznej magii, a ulice przesiąknięte są intrygami potężnych klanów. Autor z  dbałością o detale buduje świat przedstawiony, w którym polityka magicznych rodów przypomina partię szachów rozgrywaną na polu minowym. Tutaj nie ufa się nikomu, a niewinna z pozoru filiżanka herbaty może skrywać truciznę potężniejszą niż najbardziej skomplikowane zaklęcie bojowe. Adam Przechrzta doskonale łączy elementy historyczne z fantastycznymi, tworząc gęstą, niemal namacalną atmosferę. Kaganat to nie tylko tło wydarzeń – to pełnoprawny, fascynujący i jednocześnie odpychający bohater tej opowieści.

Sam system magiczny jest równie bezwzględny co otoczenie – brudny, kosztowny i niebezpieczny dla samego użytkownika. Zapomnijcie o rzucaniu ognistymi kulami bez konsekwencji. Tu każda moc ma swoją cenę, a najczęściej płaci się za nią cząstką własnego człowieczeństwa lub zdrowia. Takie podejście sprawia, że każda konfrontacja ma swoją wagę, a my czuje realną stawkę – tu magia nie daje drugiej szansy. Czasem, w swej łaskawości, daje tylko wybór sposobu śmierci. Dynamika akcji w trzecim tomie jest bezbłędna. Autor dawkuje napięcie, sprawnie przeplatając brutalne sceny walki z misternie tkanymi intrygami dyplomatycznymi. Adam Przechrzta ma dar do pisania dialogów, które są ostre jak brzytwa i pełne podtekstów. Każda rozmowa w salonach Kaganatu to walka o wpływy, gdzie jedno niewłaściwe słowo może oznaczać wyrok. Na uwagę zasługują również postacie drugoplanowe. Nie są one jedynie „mięsem armatnim” – każdy ma swoje ukryte motywy i gra na kilka frontów. Ta wielowarstwowość sprawia, że do samego końca nie jesteśmy pewni, kto okaże się sojusznikiem, a kto wbije nam nóż w plecy w najmniej oczekiwanym momencie.

Czytając „Strażnika Bram”, można odnieść wrażenie bycia rzuconym w sam środek mrocznego chaosu. Konstrukcja tomu wyraźnie dzieli się na dwie części: pierwszą, w której przemierzamy Kaganat w poszukiwaniu krwawej zemsty, oraz drugą, która bez reszty zanurza nas w mistyczne przepowiednie i wizję nadchodzącego końca świata. Choć ta początkowa faza mogłaby śmiało istnieć jako samodzielna opowieść, tutaj służy jako swoisty, mocny wstęp do wielkiego finału. Nie da się ukryć, że tempo w drugiej połowie książki momentami wydaje się zawrotne – wydarzenia pędzą na złamanie karku. Z drugiej strony jednak, ten wir akcji sprawia, że od lektury po prostu nie sposób się oderwać. I choć przyznam szczerze, że poprzednie części cyklu postawiły poprzeczkę bardzo wysoko, a przy tym tomie sporadycznie nad moją głową pojawiał się znak zapytania, to ostatecznie historia porwała mnie bez reszty. Z narastającym niepokojem i fascynacją odliczałam strony do końca, nie chcąc opuszczać tego świata. Choć „Strażnik Bram” domyka tę ową trylogię, przypominając nam, że śmierć bywa często dopiero początkiem, autor pozostawił nam coś na osłodę. Kontynuację losów bohatera tego uniwersum odnajdziemy w nowym cyklu „Imperium Skrzydlatego Tygrysa”. Nie wiem jak Wy, ale ja nie mogę się doczekać, by ponownie zanurzyć się w ten mrok.

„Strażnik Bram” to udana kontynuacja i intrygujące zakończenie serii, które płynnie otwiera drzwi do kolejnej opowieści. Adam Przechrzta stworzył fascynujący świat, w którym magia jest równie zabójcza co polityka, a zemsta staje się jedynym paliwem pozwalającym przetrwać w piekle. To gorzka, porywająca historia o stracie i bolesnym przedzierzganiu się w nową formę – o tym, że czasem jedynym sposobem na zwycięstwo jest pełna akceptacja własnej demonicznej natury. Jeśli szukacie lektury, która wciągnie Was, wypluje zmęczonych, ale usatysfakcjonowanych i zostawi z pozytywnym niedosytem – przygoda w sercu Kaganatu jest właśnie dla Was. To pozycja dla każdego fana mrocznego fantasy a także sympatyka Janusz Magnuszewski.

O książce:

Tytuł: Strażnik bram
Autor: Adam Przechrzta
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Data premiery: 2026-04-01
Liczba stron:440
Cykl: Mons Viridis Magicus – Magiczna Zielona Góra (tom 3)
Gatunek: Fantastyka

Za książkę dziękuje wydawnictwu: