Święto tych, którzy czytają, i tych, którzy tworzą: Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich 2026

Dziś kalendarz mówi jasno: 23 kwietnia. Dla większości to po prostu kolejna kartka z kalendarza, ale dla nas – mieszkańców literackiego uniwersum – to ważna data w roku. Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to moment, w którym celebracja czytelnictwa spotyka się z szacunkiem dla tych, którzy te wszystkie światy powołali do życia.

Historia tego dnia jest niemal tak fascynująca jak dobra powieść historyczna. Wszystko zaczęło się w Katalonii, gdzie 23 kwietnia obchodzi się dzień św. Jerzego. Tradycją stało się obdarowywanie bliskich czerwonymi różami, a z czasem – właśnie książkami. UNESCO postanowiło nadać tej lokalnej tradycji globalny wymiar, wybierając tę datę z jeszcze jednego, niemal magicznego powodu. To właśnie 23 kwietnia (według różnych kalendarzy) odeszli wielcy giganci pióra: William Shakespeare, Miguel de Cervantes, Inca Garcilaso de la Vega. To data symboliczna, łącząca epoki i gatunki pod jednym wspólnym szyldem: miłości do słowa pisanego.

Druga część nazwy dzisiejszego święta bywa pomijana, a jest kluczowa. Prawa autorskie to nie tylko nudne paragrafy na końcu książki. To tarcza, która pozwala naszym ulubionym pisarzom tworzyć dalej. W dobie sztucznej inteligencji i błyskawicznego przepływu informacji w sieci, ochrona własności intelektualnej staje się ważniejsza niż kiedykolwiek. Szanując prawa autorskie – kupując legalne e-booki, wypożyczając książki z bibliotek czy wspierając autorów na spotkaniach – dajemy im sygnał: „Twoja praca ma znaczenie. Chcę czytać więcej”.

W tym roku nasze literackie oczy zwrócone są na Maroko, ponieważ to właśnie Rabat dumnie nosi tytuł Światowej Stolicy Książki 2026. Wybór ten nie jest przypadkowy, gdyż miasto to udowadnia na każdym kroku, że literatura stanowi trwały fundament rozwoju społecznego, edukacji i lokalnej gospodarki. Z imponującą liczbą ponad pięćdziesięciu aktywnych wydawnictw oraz jednymi z największych targów książki w Afryce, Rabat stał się prawdziwym laboratorium literackiej energii i innowacyjnych praktyk czytelniczych. UNESCO wyróżniło stolicę Maroka przede wszystkim za konsekwentny rozwój polityk czytelniczych oraz działania na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet i młodzieży. Poprzez walkę z analfabetyzmem i demokratyzację dostępu do wiedzy, Rabat pokazuje całemu światu, jak wielką siłę sprawczą mają słowa, budując mosty między tradycją a nowoczesnością w samym sercu Maghrebu.

Wszystkiego najlepszego, Drodzy Czytelnicy! Niech Wasze zakładki nigdy nie wypadają, a baterie w czytnikach zawsze starczają do ostatniej strony.

W ramach Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich zobaczmy co jest u nas na czytelniczym topie:

Bestsellery miesiąca kwietnia w Empik.com (do 22 kwietnia):

1. „Święto Karkonoszy” – Sławek Gortych
2. „Właśnie że tak! Nigdy w życiu! 20 lat później” – Grochola Katarzyna
3. „Air Fryer. 28 dni na talerzu” – Joanna Zielewska
4. „Dziennik cwaniaczka. Pan Porażka” – Kinney Jeff
5. „Arachnia” – Mróz Remigiusz
6. „Dom bestii” – Bonda Katarzyna
7. „Teoria „pozwól im”” – Robbins Mel
8. „Flamaster wodny. Zwierzęta z podwórka” – Opracowanie zbiorowe
9. „Przejścia. Którędy do miłości” – de Barbaro Natalia
10.  „Schronisko, które przestało istnieć” – Sławek Gortych (recenzja)

Top 2026 w Empik.com (do 22 kwietnia):

1. „Obsesja” – Paris B.A.
2. „Arachnia” – Mróz Remigiusz
3. „Teoria „pozwól im”” – Robbins Mel
4. „Właśnie że tak! Nigdy w życiu! 20 lat później” – Grochola Katarzyna
5. „Święto Karkonoszy” – Sławek Gortych
6. „Air Fryer. 28 dni na talerzu” – Joanna Zielewska
7. „Atomowe nawyki. Drobne zmiany, niezwykłe efekty” – Clear James (recenzja)
8. „Labirynt” – Mróz Remigiusz
9.  „Schronisko, które przestało istnieć” – Sławek Gortych  (recenzja)
10. „Cały ten błękit” – Melissa Da Costa

Top w portalu Lubimyczytac.pl (w marcu):

1. „Projekt Hail Mary” – Andy Weir
2. „Gołoborze” – Maciej Siembieda
3. „Cały ten błękit” – Melissa Da Costa
4. „Arachnia” – Mróz Remigiusz
5. „Markiz” – Przemysław Piotrowski
6. „Przymierze Wróbli” – Devney Perry
7. „Monolok” – Paweł Sołtys
8. „Traktat o łuskaniu fasoli” – Wiesław Myśliwski
9. „Schronisko, które przestało istnieć” – Sławek Gortych (recenzja)
10. „Dziki, mroczny brzeg” – Charlotte McConaghy