Piątka nominowanych do Nagrody Conrada. Kto zdobędzie laur za najlepszy debiut?

Kapituła Nagrody Conrada ogłosiła nazwiska pięciorga autorów i autorek, którzy powalczą o prestiżowe wyróżnienie za najlepszy debiut prozatorski poprzedniego roku. W finałowej piątce znalazły się tytuły reprezentujące szerokie spectrum prozy – od eksperymentalnych opowiadań, przez surrealistyczną powieść, aż po osobiste eseje i literaturę non-fiction. O tym, do kogo trafi statuetka, zadecydują po połowie głosy kapituły oraz czytelników.

Nominowani i ich książki

• Emilia Konwerska – „Rzeczy robione specjalnie” (Wydawnictwo ArtRage) – zbiór krótkich próz opartych na zabawie z formą opowiadania. Autorka przy użyciu eksperymentalnego języka stawia pytania o relacje, bliskość, przekraczanie granic i poczucie bezpieczeństwa. Książka zdążyła już zdobyć uznanie krytyków, przynosząc autorce m.in. Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza oraz nominację do Nagrody Literackiej Gdynia.
• Arek Kowalik – „Dźwięki ptaków” (Wydawnictwo ArtRage) – tom opowiadań, w którym realizm przeplata się z absurdem. Osadzona w scenerii dzisiejszej i przyszłej Warszawy proza opowiada o bohaterach próbujących sprostać przytłaczającej rzeczywistości.
• Zofia Lorek – „Stany przejściowe” (Wydawnictwo Drzazgi) – surrealistyczna powieść czerpiąca z codziennych obserwacji i popkultury, poruszająca pytania o definicję szczęścia, poszukiwanie własnej drogi oraz autentyczność. Książka została wcześniej wyróżniona Nagrodą Krakowa Miasta Literatury UNESCO.
• Maja Mozga-Górecka – „Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności” (Wydawnictwo Karakter) – esej autorki na co dzień piszącej o architekturze i wzornictwie. W swojej książce przygląda się zagadnieniu prywatności, przestrzeni i granic osobistych.
• Zofia Zaleska – „Zaniechanie” (Wydawnictwo Karakter) – esej poświęcony postaciom niepasującym do współczesnego wymogu nieustannej aktywności i produktywności. Autorka analizuje postawy m.in. Arthura Rimbauda, J.D. Salingera, Rolanda Barthes’a czy bohatelek powieści Eleny Ferrante.

Przełomowa zmiana w regulaminie i nagrody

Dotychczasowy format wyróżnienia w tej edycji uległ istotnej modyfikacji. Po raz pierwszy w historii konkursu wsparcie finansowe otrzymają wszyscy finaliści – każda z nominowanych osób dostanie po 5 tys. zł.

Zwycięzca lub zwyciężczyni nagrody głównej otrzyma: statuetkę „Lunety Conrada”, nagrodę finansową w wysokości 30 tys. zł, zaproszenie na miesięczny pobyt rezydencjalny w Krakowie i kampanię promocyjną zwycięskiej książki na łamach „Tygodnika Powszechnego”.

Jak głosować i kiedy poznamy laureata?

Ostateczny werdykt wyłoni wspólne głosowanie kapituły oraz czytelników. Formularz do głosowania online dostępny jest na stronie organizatora. Plebiscyt publiczności trwa do 23 października do godziny 23:59.

Gala wręczenia Nagrody Conrada odbędzie się w piątek, 24 października o godz. 19:00 na Scenie MOS Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie (ul. Rajska 12). Wydarzenie stanowi jeden z kluczowych punktów programu corocznego Festiwalu Conrada. Fundatorem nagrody jest Miasto Kraków, a partnerami przedsięwzięcia są Fundacja Tygodnika Powszechnego oraz KBF – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.

źródło: conradfestival.pl

Więcej o książkach:

„Rzeczy robione specjalnie” – Emilia Konwerska

Wydawnictwo: ArtRage

Opis: Nie sposób przewidzieć konsekwencji zakładania skarpetki – czyli debiut prozatorski Emilii Konwerskiej.

„Rzeczy robione specjalnie” to pomysły na wycieczki, ale tylko w głowie, dla wszystkich tych, którzy choć raz czuli się jak nurek uwięziony pod lodem, to niebezpieczne przygody wewnętrzne, w których dzieje się nic i wszystko, to wreszcie sprawy, o których nigdy się nie myśli, czyli myśli się o nich zawsze.

Te krótkie prozy, w których przygoda zaczyna się w momencie schodzenia po schodach i tam też się kończy, to historie, które nie mają początku, środku i końca – mają tylko momenty kulminacyjne. Ale choć autorka bawi się z czytelnikiem i formą opowiadania, znajdziemy tu pytania o relacje i bliskość, o przekraczanie granic i poczucie bezpieczeństwa.

Konwerska używa języka jak dobrze znanego przedmiotu, tyle że niezgodnie z jego przeznaczeniem. Proza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej? Być może tylko tu skręcisz w kierunku, który przed chwilą jeszcze nie istniał.

„Dźwięki ptaków” – Arek Kowalik

Wydawnictwo: ArtRage

Opis: „Dźwięki ptaków”, debiut Arka Kowalika, to przedziwny film o naszym dzisiaj i gabinet luster, w których może się przejrzeć każdy z nas.

Mężczyzna umiera, ale nadal chodzi do pracy. Starsza pani boi się demencji. Dwudziestodwuletni raper poświęca wszystko, by tworzyć muzykę. Młody tłumacz żyje ze świadomością zbliżającej się katastrofy. Para dziewczyn wprowadza się do wspólnego mieszkania. Pies Włodek nie potrafi kontrolować swojej złości. Wyobcowani, bezsilni wobec rzeczywistości bohaterowie tego zbioru – czy raczej albumu – próbują mierzyć się z nią na własny sposób.

„Dźwięki ptaków” to cykl opowiadań o zagubieniu, samotności i poszukiwaniu bliskości w zatomizowanym społeczeństwie. To współczesne, poruszające wielkomiejskie historie o świecie, w którym wartość człowieka mierzy się wyłącznie statusem bądź osiągnięciami.

„Stany przejściowe” – Zofia Lorek

Wydawnictwo: Drzazgi

Opis: ,,Stany przejściowe” to opowieść o tym, jak osiągnąć szczęście w świecie na sterydach, w którym gonitwa za wciąż nowymi iluzjami przynosi wieczne niezaspokojenie. Bohaterka tej prozy dostanie to, co sama sobie wybierze: lustro z welurową ramą i kabinę prysznicową z hydromasażem albo relaks na własnych zasadach. Pomocą w podjęciu decyzji służą kasjerka z Żabki, która zamienia się w Sfinksa, najlepszy przyjaciel, który okazuje się trupem, sprzedawczyni z absurdalnie dobrze ułożonymi włosami, konserwa z królika i metrowy rybik, który zajął drugą połowę łóżka. Wybór jednej z dwóch opcji nie należy do łatwych, zwłaszcza że surrealistyczne postaci podpowiadają sprzeczne rozwiązania, a czasu jest coraz mniej. O tym, że się skończył, poinformuje komunikat o błędzie.

W swoim debiucie Zofia Lorek czerpie garściami z codziennych obserwacji i popkultury, ale pod pozorami trashowej powieści zadaje pytania o sprawy najważniejsze. Czym jest raj i jak się do niego dostać? Ile trzeba poświęcić, by żyć po swojemu? Czy z systemu da się uciec, a jeśli tak, to kosztem jakich wyrzeczeń?

„Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności” – Maja Mozga-Górecka

Wydawnictwo: Karakter

Opis: Ponad dekadę temu Mark Zuckerberg ogłosił, że prywatność przestała być normą społeczną. Jeśli mu wierzyć, była krótkotrwałym zjawiskiem – cieszyliśmy się nią nieco ponad trzysta lat. W książce Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności Maja Mozga-Górecka opowiada o okresie, w którym prywatność ceniono najbardziej. Pisze o miejscach zaprojektowanych jako azyle: domach letnich, ogrodach, gabinetach i figlarniach – obiektach, które mają do opowiedzenia nieznane lub długo nieujawniane historie. Autorka zastanawia się nad tym, jak prywatność kształtuje nas jako ludzi, jak wiąże się z naszym przeżywaniem świata, jak kształtuje swobodę myśli, rozwój osobowości, stosunki międzyludzkie.

Choć książka jest poświęcona architekturze, autorkę interesują przede wszystkim ludzie. Każdy rozdział przedstawia więc nie tylko konkretny budynek, ale też migawki z życia jego mieszkańców i twórców – obok ojca psychoanalizy, są to ostatni polski król, francuska kurtyzana i kilka pomnikowych postaci z historii architektury: Dominik Merlini, Claude-Nicolas Ledoux, Carlo Mollino, Alvar Aalto, Adolf Loos, a także ich żony, przyjaciółki, pokojówki, kamerdynerzy, ogrodnicy, szoferzy, fordanserki. Władcy umysłów i nocne motyle.

„Zaniechanie” – Zofia Zaleska

Wydawnictwo: Karakter

Opis: Co łączy wszystkich, tak przecież różnych bohaterów tej książki? Skąd bierze się ich odmowa działania albo świadome i ostentacyjne lenistwo, marnotrawienie czasu i talentu, praktykowanie milczenia i porażki? W kulturze zachodniej to aktywność jest wartościowana pozytywnie, niemoc zaś utożsamiana z chorobą. Do tego, kto odmawia działania, podchodzi się z podejrzliwością. Jednak w świecie wojen i dramatycznych nierówności, który jest jednocześnie światem nadmiaru i zwątpienia, kategoria zaniechania staje się inspirująca i może służyć za wskazówkę. Zaniechanie nie musi oznaczać zgody na pasywność i bywa szansą na ocalenie wolności i godności. Autorka tworzy subiektywny katalog zaniechań. Na kartach książki pojawiają się między innymi: Arthur Rimbaud, J.D. Salinger, Franc Fiszer, bohaterki prozy Eleny Ferrante, Roland Barthes i anonimowe kobiety do wszystkiego, Ralph Ellison, dzieci dotknięte syndromem rezygnacji, alternatywni artyści Kultury Zrzuty. Przyglądanie się ich motywacjom jest okazją do namysłu nad stanem współczesnej kultury i strategiami twórców w czasach, które żądają od nas spazmatycznej aktywności.