Wielki Kaliber 2026: Poznaj listę 7 najlepszych polskich kryminałów

Miłośnicy mocnych wrażeń i literackich zagadek mogą zacząć odliczać dni. Kapituła Nagrody Wielkiego Kalibru ogłosiła listę siedmiu tytułów, które powalczą o miano najlepszego polskiego kryminału wydanego w ubiegłym roku. To już dwudziesta trzecia edycja wyróżnienia, które od lat wyznacza standardy w rodzimej literaturze gatunkowej.

Siedmiu wspaniałych – lista nominowanych

W tym roku gremium pod przewodnictwem prof. Małgorzaty Omilanowskiej (w składzie: prof. Bernadetta Darska, prof. Anna Gemra, dr Anna Marchewka i Piotr Kofta) postawiło na niezwykle zróżnicowaną siódemkę. Na liście znajdziemy zarówno uznane nazwiska, jak i autorów, którzy przebojem wdarli się do świadomości czytelników:

• Amelia Jabłońska, „Przemiana” (Wydawnictwo SQN) – więcej o książce
• Agnieszka Jeż, „Śmierć w skalnym lesie” (Wydawnictwo Luna) – więcej o książce
• Anna Kańtoch, „Trzecia osoba” (Wydawnictwo Marginesy) – więcej o książce
• Grzegorz Karwowski,” Odcienie przemocy”(Wydawnictwo Novae Res) – więcej o książce
• Marta Ryczko, „Z miłości” (Wydawnictwo Mando) – więcej o książce
• Maciej Siembieda, „Gołoborze” (Wydawnictwo Znak Literanova) – więcej o książce
• Michał Wierzba, „Agat” (Wydawnictwo W.A.B.) – więcej o książce

Doświadczenie kontra nowa energia

Wśród nominowanych nie brakuje emocjonujących wątków. Anna Kańtoch, laureatka Nagrody z 2021 roku, staje przed szansą na dołączenie do elitarnego grona podwójnych zdobywców statuetki . Z kolei Maciej Siembieda, od lat chwalony za mistrzowskie łączenie faktów historycznych z sensacją, po raz kolejny potwierdza swoją wysoką formę powieścią „Gołoborze”. Obecność autorów takich jak Michał Wierzba czy Amelia Jabłońska pokazuje natomiast, że polski kryminał wciąż ewoluuje, szukając nowych form wyrazu i świeżych perspektyw na mroczną stronę ludzkiej natury.

Wielki finał we Wrocławiu

Zwycięzca otrzyma prestiżową statuetkę oraz nagrodę pieniężną w wysokości 25 000 złotych, ufundowaną przez Prezydenta Miasta Wrocławia, Pana Jacka Sutryka. Nazwisko laureata poznamy 30 maja 2026 roku podczas uroczystej Gali, która tradycyjnie będzie kulminacyjnym punktem Międzynarodowego Festiwalu Kryminału we Wrocławiu. Wieczór ten będzie obfitował w emocje nie tylko ze względu na nagrodę główną. Wręczone zostaną również Nagroda Czytelników Wielkiego Kalibru (gdzie decydujący głos ma publiczność) oraz Nagroda Specjalna im. Janiny Paradowskiej.

źródło: Międzynarodowy Festiwal Kryminału

Więcej o książkach:

„Przemiana” – Amelia Jabłońska

Wydawnictwo: SQN

Opis: Makabryczne znalezisko, tajemnicza organizacja i amatorskie śledztwo, które wymyka się spod kontroli…

Ryszard Woźniak, emerytowany księgowy i wdowiec, podejmuje pracę w firmie WeCare jako dog walker. Pieski zamożnych warszawiaków mają różne potrzeby i charaktery, ale Ryszard ma plan, jak zorganizować sobie pracę. Sprawy się komplikują, gdy jeden z nich zwraca na trawnik ludzki palec, bez wątpienia prawdziwy. Co robić? Wezwać policję? Ryzykować utratą z trudem znalezionej pracy?

Zdeterminowany senior z pomocą czternastoletniego sąsiada o pseudonimie Jamochłon odkrywa kolejne tajemnice. To daje początek szalonej przygodzie, w której nie da się uniknąć kłopotów. Czy samotny staruszek z psim oddziałem u boku rozwiąże zagadkę? I czy dzięki śledztwu odkryje coś więcej – może nawet nowy sens życia?

„Śmierć w skalnym lesie” – Agnieszka Jeż

Wydawnictwo: Luna

Opis: Kiedyś
Kiedy Anka poznaje Staszka, cieślę z Podhala, który przyjechał do jej rodzinnego miasta za pracą, od razu się w nim zakochuje. Niedługo potem zachodzi w ciążę. Para bierze ślub i zamieszkuje w domu babki Staszka na Nędzówce. Anka zaczyna pracę w pensjonacie w Kościelisku, a na świecie pojawiają się kolejne dzieci. Tymczasem Staszek coraz częściej zagląda do kieliszka. Kobieta zmuszona jest wziąć na siebie odpowiedzialność za dom i finanse.

Pewnego dnia Staszek znika. Żona twierdzi, że jak zwykle wyjechał do pracy i pewnie nie wróci przez dłuższy czas. Mimo to ludzie zaczynają plotkować…

Teraz
Para turystów wyrusza na wędrówkę po Tatrzańskim Parku Narodowym. Młodzi postanawiają zejść ze szlaku, by zobaczyć miejsce owiane legendą – Wantule, tajemniczy las w Dolinie Miętusiej. Mówi się, że dawno temu zbocza okolicznych turni osunęły się, by pogrzebać niegodziwych gazdów pod zwałami kamieni. Uwagę pary przykuwa błyszczący przedmiot w strumieniu. Postanawiają zabrać go ze sobą do Kościeliska, by znaleźć jego właściciela.

Tymczasem na Podhale trafiają komisarze z Archiwum X, chcący rozwiązać sprawę tajemniczego zaginięcia sprzed lat. Przypadkiem spotykają turystów, którzy pokazują im znalezisko z Wantul. Okazuje się, że to obrączka Staszka, co przekonuje Archiwum, że poszukiwany nie zniknął tak po prostu. Śledczy zagłębiają się w sprawę o wiele bardziej zawiłą i mroczną, niż ktokolwiek mógł przypuszczać…

„Trzecia osoba” – Anna Kańtoch

Wydawnictwo: Marginesy

Opis: Czy można tak po prostu zniknąć? Zostawić wszystko, także dzieci?

Monika i Mirosław Bresiowie pewnego dnia przepadli bez śladu, a Marcin, Milena i Mati nagle stracili rodziców. Każde z dzieci inaczej się z tą stratą uporało. Cała trójka ma też własne, nie do końca zgodne wspomnienia z czasu zaginięcia mamy i taty.

W dawnym domu Bresiów zamieszkała nowa rodzina: Sławek Dębski z rodzicami. Chłopaka zainteresowała sprawa zniknięcia poprzednich lokatorów. Nie miał pojęcia, że niewinna próba poznania losu ludzi, z którymi zetknął go przypadek, zmieni jego życie. Amatorskie śledztwo Sławka staje się dla rodzeństwa bodźcem do ponownego przeżycia minionych wydarzeń.

Anna Kańtoch doskonale łączy dawną tajemnicę, kwestię wiarygodności wspomnień, strategie radzenia sobie z traumą oraz – oczywiście – kryminalną zagadkę. Powstaje mroczna i fascynująca całość.

„Ta intymna opowieść o rodzeństwie dotkniętym wielkim nieszczęściem, które po latach wciąż ich prześladuje, prowokuje do pytania: czy warto dążyć do poznania wszystkich tajemnic? Anna Kańtoch napisała powieść, w której kibicujemy bohaterom, a jednocześnie boimy się chwili, gdy dotrą do prawdy. Mistrzostwo!” Agnieszka Kalus, kanał Czytam, bo lubię

„Odcienie przemocy” – Grzegorz Karwowski

Wydawnictwo: Novae Res

Opis: Morderstwo to dopiero początek. Mrok kryje się głębiej.

Warszawa, 30 kwietnia 2018 roku. Z Wisły zostają wyłowione zwłoki Karli Bielskiej. Śledztwo prowadzi komisarz Jan Grot – samotnik po przejściach, zafascynowany zgłębianiem natury świata. Jego poszukiwania szybko wykraczają poza policyjne procedury.

Równolegle na własną rękę działa Bursztyn – partner ofiary i gracz warszawskiego półświatka, który nie cofnie się przed niczym, by znaleźć winnych. Przekracza kolejne granice, używając przemocy, manipulacji i strachu.

Drogi obu mężczyzn splatają się, prowadząc ich tam, gdzie świat gangsterów styka się z elitami, a zbrodnia odsłania swoje najstarsze korzenie. Tajemnica śmierci Karli okazuje się jedynie odpryskiem większego zła, które wyrasta z krwawych wojen i mrocznych mitów. Ten mrok może pochłonąć każdego, kto odważy się w niego zajrzeć…

Autor znany dotąd pod pseudonimem Jan Gieka ujawnia się jako Grzegorz Karwowski.

„Z miłości” – Marta Ryczko

Wydawnictwo: Mando

Opis: Nowa twarz polskiego kryminału.
Historia, która chwyta za gardło i nie puszcza do ostatniej strony.

Nie mogę stracić tego, kogo najbardziej kocham. Czy wybaczysz mi zbrodnię popełnioną z miłości?

Lata dziewięćdziesiąte. W spokojnym miasteczku dochodzi do serii brutalnych morderstw. Ginie młoda nauczycielka, później dziewczyna z zamożnej rodziny, a w końcu przypadkowa turystka. Strach paraliżuje mieszkańców, policja jest bezsilna, a morderca znika bez śladu.

Dwadzieścia lat później znana podcasterka, Anka Kaczmarek, przyjeżdża na miejsce, by nagrać odcinek o dawnych zbrodniach. Przypadek? A może los popycha ją w stronę prawdy, która nigdy nie miała ujrzeć światła dziennego?

Zło nie znika. Czasem tylko usuwa się w cień.

Z miłości to pełna napięcia opowieść o obsesji, winie i tajemnicach, które zbyt długo pozostawały w ukryciu.

Pierwsza część serii „Motywy zbrodni” – kryminał osadzony wśród surowych, majestatycznych skał Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

„Gołoborze” – Maciej Siembieda

Wydawnictwo: Znak Literanova

Opis: HISTORIA USZYTA NA PODSZEWCE ZŁA
W świętokrzyskich lasach, w cieniu Łysej Góry, obok miejsca, gdzie na Czarciej Polanie głaz przygniótł diabła, od lat toczy się zajadła wojna.
Dwa zwaśnione rody pielęgnują nienawiść, której nauczyli ich przodkowie.
W tej wsi są ludzie z kamienia twardszego i ostrzejszego niż te na gołoborzu, a ich oczy płoną gniewem. Wszyscy wiedzą, że wojna między Kończakami a Cebrzynami jest święta, morderstwo – honorowe, a rodzina i obowiązek wobec niej stoją ponad prawem.
Wyrok wymierza się tutaj osobiście.
Najlepiej nożem.
Stefan Cebrzyna nie mógł od tego uciec. Nawet jeśli Jadźka Kończakowa była dla niego od zemsty ważniejsza.
Przysięgi złożone ojcom muszą zostać dotrzymane.
TUTAJ HONOR ZNACZY WIĘCEJ NIŻ ŻYCIE, A ZEMSTA DZIAŁA NAWET ZZA GROBU.

„Agat” – Michał Wierzba

Wydawnictwo: W.A.B.

Opis: Świetny i piekielnie mroczny kryminał Vincent V. Severski

Pierwszy tom serii „Sumienia półszlachetne” z komisarzem Leonem Dekerem w roli głównej.

Wrocław, późna jesień. Kiedy nad Oławką zostaje znaleziona martwa nastolatka, sprawa wydaje się trywialnie prosta. Szybko znaleziono świadków i krążące w sieci nagranie. Sprawa zostaje powierzona doświadczonemu komisarzowi Leonowi Dekerowi, na którego lojalność zawsze można liczyć.

Kolejne tropy wiodą do miejscowości, w której Leon się wychowywał, i sięgają mrocznej przeszłości jego rodziny. Komisarz uświadamia sobie, że komuś z jego najbliższego otoczenia szczególnie zależy na ukryciu prawdy. Wkrótce okazuje się, że jest to zaledwie początek okrutnej gry, w której to morderca rozdaje karty.

FAQ – Najważniejsze pytania o Nagrodę Wielkiego Kalibru 2026