Świat Literatury
Zanurz się w fascynującym świecie literatury! W tej kategorii znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, aby być na bieżąco z najnowszymi trendami literackimi i odkryć nowe wspaniałe książki. Znajdziesz tu informację o nagrodach literackich, wydarzenia a także zestawienia polecanych książek i bestselletów.
Laureaci Literackiej Nagrody Wielkopolskich Czytelników 2026
We wtorek 12 maja 2026 roku w Urzędzie Marszałkowskim w Poznaniu odbyła się uroczysta gala trzeciej edycji nagrody. Wydarzenie, zorganizowane w ramach Wielkopolskiego Dnia Bibliotekarza i Bibliotek, połączyło świętowanie sukcesów pisarzy z docenieniem pracy regionalnych bibliotek. Zwycięzcy i nagrodzone książki Główni laureaci otrzymali nagrody finansowe w wysokości 60 tys. zł. Kategoria „literatura dla dorosłych”: Mikołaj Grynberg za esej „Rok, w którym nie umarłem” – więcej o książce Kategoria „literatura dla dzieci i młodzieży”: Katarzyna Wasilkowska za książkę „Złodziejka” – więcej o książce Książki nominowane w trzeciej edycji Autorzy każdej z poniższych nominowanych książek otrzymali wyróżnienie w wysokości 5 tys. zł: Literatura dla dorosłych: Jakub Małecki – „Obiekty głębokiego nieba” – więcej o książce…
Znamy laureatów Nagród Historycznych „Polityki” im. Mariana Turskiego za rok 2025
Za nami wyjątkowa, bo niosąca szczególny ładunek emocjonalny, edycja Nagród Historycznych „Polityki” im. Mariana Turskiego za rok 2025. Choć na stołach jurorów wylądowało ponad 200 potężnych tomów, a polska historiografia udowodniła, że przeżywa fascynujący boom, nad obradami unosił się cień straty. Po raz pierwszy w historii nagrody przyznano bez udziału jej pomysłodawcy i wieloletniego patrona. Wymowne, grube, wielotomowe. Pisane nie tylko przez zawodowych historyków, ale i socjologów, antropologów czy reportażystów. Książki historyczne w Polsce mają się świetnie, a tegoroczny werdykt kapituły w składzie: prof. Wiesław Władyka (przewodniczący), dr hab. Barbara Klich-Kluczewska, prof. Jerzy Kochanowski, prof. Dariusz Stola, dr hab. Bożena Szaynok oraz dr hab. Marcin Zaremba, jest tego najlepszym dowodem.…
Wielki Kaliber 2026: Poznaj listę 7 najlepszych polskich kryminałów
Miłośnicy mocnych wrażeń i literackich zagadek mogą zacząć odliczać dni. Kapituła Nagrody Wielkiego Kalibru ogłosiła listę siedmiu tytułów, które powalczą o miano najlepszego polskiego kryminału wydanego w ubiegłym roku. To już dwudziesta trzecia edycja wyróżnienia, które od lat wyznacza standardy w rodzimej literaturze gatunkowej. Siedmiu wspaniałych – lista nominowanych W tym roku gremium pod przewodnictwem prof. Małgorzaty Omilanowskiej (w składzie: prof. Bernadetta Darska, prof. Anna Gemra, dr Anna Marchewka i Piotr Kofta) postawiło na niezwykle zróżnicowaną siódemkę. Na liście znajdziemy zarówno uznane nazwiska, jak i autorów, którzy przebojem wdarli się do świadomości czytelników: Amelia Jabłońska, „Przemiana” (Wydawnictwo SQN) – więcej o książce Agnieszka Jeż, „Śmierć w skalnym lesie” (Wydawnictwo Luna)…
Poznaliśmy nominacje do 19. Nagrody Literackiej m.st. Warszawy
Znamy już tegorocznych finalistów jednego z ważniejszych i bardziej prestiżowych konkursów literackich w Polsce. Kapituła 19. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy wyłoniła 15 tytułów, które powalczą o laury w pięciu kategoriach. Wybór nie był łatwy – jurorzy musieli przeanalizować aż 722 zgłoszone książki. Jak podkreśla Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta stolicy, nominacje te to gotowa lista sprawdzonych rekomendacji dla wszystkich warszawiaków i warszawianek, które już teraz można znaleźć na półkach miejskich bibliotek. Tegoroczne obrady, którym przewodniczyła Justyna Sobolewska, były pełne emocji. Jury doceniło książki, które wychodzą poza ramy gatunkowe i podejmują tematy transformacji, znikania oraz trwania. Oto pełna lista nominowanych w podziale na kategorie: Proza Weronika Murek, „Urodziny” (Czarne) – za sugestywne…
Gabriela Pawlina z Kryminalnym Debiutem Roku 2025
W Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu wybrzmiały finałowe akordy Festiwalu Premier i Debiutów „Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze”. Najważniejszy moment wieczoru przyniósł ogłoszenie nazwiska nowej gwiazdy polskiego kryminału – Gabriela Pawlina została laureatką Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za powieść „Trzy”. Gala, która odbyła się 25 kwietnia 2026 roku, była zwieńczeniem piątej edycji konkursu. Jury pod przewodnictwem dr. Ryszarda Ćwirleja, w składzie: Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś oraz dr hab. Rafał Moczkodan, stanęło przed trudnym zadaniem oceny 26 debiutów wydanych w 2025 roku. Ostatecznie laur zwycięstwa przypadł Gabrieli Pawlinie, która w swojej powieści „Trzy” (więcej o książce) przeniosła czytelników w duszne i pełne niedomówień rejony Beskidu Niskiego. Laureatka odebrała pamiątkową statuetkę oraz…
Znamy nominacje do Nagrody im. Ferdynanda Wspaniałego
Pojawiła się lista 16 polskich tytułów, które powalczą o prestiżowy tytuł najlepszej książki dla dzieci wydanej w 2025 roku. Nagroda im. Ferdynanda Wspaniałego, której patronuje kultowy pies stworzony przez Ludwika Jerzego Kerna, to główne wyróżnienie przyznawane podczas Festiwalu Literatury dla Dzieci w Krakowie. Organizatorem tego wydarzenia jest Fundacja Burza Mózgów. Choć za organizację festiwalu odpowiada Fundacja, o wyborze najlepszej publikacji decyduje profesjonalne jury. W tym roku w jego składzie zasiedli eksperci: Anna Czernow, Georgina Gryboś-Szczepanik, Joanna Olech oraz członkowie rady programowej festiwalu – Szymon Kloska i Łukasz Dębski. Zwycięzcy mogą liczyć na statuetkę Ferdynanda oraz czek na 20 tys. złotych. Fundatorami nagrody są Miasto Kraków oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe (operator programu…
Święto tych, którzy czytają, i tych, którzy tworzą: Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich 2026
Dziś kalendarz mówi jasno: 23 kwietnia. Dla większości to po prostu kolejna kartka z kalendarza, ale dla nas – mieszkańców literackiego uniwersum – to ważna data w roku. Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to moment, w którym celebracja czytelnictwa spotyka się z szacunkiem dla tych, którzy te wszystkie światy powołali do życia. Historia tego dnia jest niemal tak fascynująca jak dobra powieść historyczna. Wszystko zaczęło się w Katalonii, gdzie 23 kwietnia obchodzi się dzień św. Jerzego. Tradycją stało się obdarowywanie bliskich czerwonymi różami, a z czasem – właśnie książkami. UNESCO postanowiło nadać tej lokalnej tradycji globalny wymiar, wybierając tę datę z jeszcze jednego, niemal magicznego powodu. To właśnie 23 kwietnia…
Poznaliśmy nominacje do Nagrody im. Jerzego Żuławskiego 2026
Ogłoszono listę tytułów, które powalczą o Nagrodę Literacką im. Jerzego Żuławskiego. Wybór tegorocznej „szóstki” to efekt głosowania elektorów, czyli wyselekcjonowanego grona opiniotwórczych czytelników, badaczy i recenzentów, którzy przez ostatnie miesiące przeczesywali rynek wydawniczy w poszukiwaniu dzieł wybitnych. Trzeba przyznać, że tegoroczna lista to prawdziwe starcie tytanów z ambitnymi nowymi głosami. Kto powalczy o statuetkę? Oto nominowani: Radek Rak – „Agla T3. Abraxas” Robert M. Wegner – „Opowieści z meekhańskiego pogranicza T6. Dusza pokryta bliznami” Michał Kłodawski – „Bóg Zero Jeden” Paweł Majka – „Aż zobaczycie ogień” Marcin Przybyłek – „Stara kobieta i smok” Paweł Rzewuski – „Krzywda” Nominacje do „Żuławskiego” to nie tylko wyróżnienie dla autorów, ale przede wszystkim gotowa lista…
Kto zostanie nowym głosem polskiego kryminału? Nominacje do Kryminalnego Debiutu Roku 2025 ogłoszone!
Wielbiciele mrocznych zagadek i literackiego napięcia mogą zacierać ręce. Poznaliśmy nazwiska czworga finalistów prestiżowej Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za Kryminalny Debiut Roku 2025. To wyróżnienie, które promuje najciekawsze nowe talenty na polskiej mapie literatury gatunkowej. O tym, kto ostatecznie sięgnie po zwycięstwo, zadecyduje jury pod przewodnictwem mistrza gatunku, Ryszarda Ćwirleja. Obok niego w gremium zasiadają uznani eksperci: Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś oraz prof. Rafał Moczkodan. W tegorocznej edycji konkurencja jest niezwykle silna i różnorodna pod względem stylistycznym. Do ścisłego finału zakwalifikowały się następujące tytuły: „Trzy” – Gabriela Pawlina (Wydawnictwo FILIA) „Matilde” (tom I) – R.A. Olek (Wydawnictwo Książnica) „Zamglone” – Marcel Frątczak (Wydawnictwo Niebieskie) „Wolta” – Dariusz Gizak (Wydawnictwo Media…
Finałowa piątka ogłoszona: Kto zdobędzie Nagrodę im. Marcina Króla 2026?
Nagroda im. Marcina Króla to jedno z ważniejszych wyróżnień w polskiej debacie publicznej. Przyznawana przez Fundację im. Stefana Batorego, honoruje autorów i autorki najlepszych książek z dziedziny historii idei, filozofii oraz myśli społecznej i politycznej. Właśnie poznaliśmy listę nominacji do edycji 2026, która pokazuje, jak szerokie i zróżnicowane są horyzonty współczesnej polskiej humanistyki. Patron nagrody, zmarły w 2020 roku prof. Marcin Król, był wybitnym filozofem, historykiem idei i opozycjonistą w czasach PRL. Jego życie i twórczość były poświęcone pytaniom o kondycję demokracji, rolę elit oraz znaczenie wolności i odpowiedzialności obywatelskiej. Nagroda jego imienia ma na celu wspieranie autorów, którzy – podobnie jak profesor Król – potrafią pisać o sprawach trudnych…
Wielki powrót do bibliotek i triumf kryminału. Co mówi o nas raport czytelnictwa za rok 2025?
Najnowszy raport „Stan czytelnictwa książek w Polsce w 2025 roku” Biblioteki Narodowej za rok 2025 to lektura dla każdego, kto śledzi tętno polskiej kultury. Po kilku latach niepewności i wahań, dane rysują obraz społeczeństwa, które wprawdzie nie zmieniło się nagle w naród moli książkowych, ale za to zaczęło korzystać z literatury w sposób znacznie bardziej świadomy i nowoczesny. Stabilizacja ogólnego wskaźnika czytelnictwa na poziomie 41% to tylko wierzchołek góry lodowej. Prawdziwa rewolucja odbywa się w sposobie, w jaki te książki zdobywamy i po jakie gatunki sięgamy najchętniej. Biblioteczny renesans i zmierzch domowych archiwów Najbardziej uderzającą zmianą w 2025 roku jest gwałtowny wzrost popularności bibliotek publicznych. Jeszcze niedawno wydawało się, że…
Dublin Literary Award 2026: Ogłoszono krótką listę nominowanych
Rada Miasta Dublina oficjalnie zaprezentowała finałową szóstkę powieści, które powalczą o Dublin Literary Award 2026. To już 31. edycja nagrody, która niezmiennie celebruje literaturę o światowym zasięgu, wysokiej próbie artystycznej i głębokim humanizmie. Dublin Literary Award wyróżnia się na tle innych nagród literackich nie tylko imponującą pulą nagród (100 000 euro), ale przede wszystkim unikalnym procesem nominacji. Kandydatów zgłaszają bibliotekarze i czytelnicy z sieci bibliotek publicznych na całym świecie. W tym roku nominacje napłynęły m.in. z Węgier, Szwajcarii, Francji, USA i Kanady. Tegoroczna „krótka lista” jest dowodem na to, że wielka literatura nie zna granic językowych. Wśród sześciu finałowych tytułów aż cztery to przekłady (trzy z języka francuskiego i jeden z…
Literackie serce regionu znów bije mocniej – poznaliśmy finalistów Wawrzynu 2025
Kwiecień na Warmii i Mazurach upływa pod znakiem najważniejszych rozstrzygnięć w świecie książki. Dokładnie 7 kwietnia miało miejsce spotkanie Kapituły Wawrzynu, podczas którego po długich i zapewne burzliwych obradach wyłoniono finałową piątkę tegorocznej edycji. To prestiżowe wyróżnienie, przyznawane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Olsztynie już od 2005 roku, niezmiennie honoruje najlepsze dzieła literackie, które swoim tematem lub osobą twórcy są silnie zakorzenione w naszym regionie. Zgodnie z tradycją, pod lupę wzięto publikacje z minionego roku, szukając w nich artystycznej doskonałości i regionalnego ducha. W gronie tegorocznych nominowanych znalazły się pozycje niezwykle różnorodne, co udowadnia, że literatura regionalna wymyka się prostym definicjom. O statuetkę powalczą: Damian Jankowski z przejmującym utworem „Rubi”…
Wielki Kaliber 2026: Oto długa lista polskich kryminałów
Miłośnicy mocnych wrażeń i literackich zagadek doczekali się jednego z najważniejszych ogłoszeń w roku. Kapituła Nagrody Wielkiego Kalibru właśnie opublikowała tzw. długą listę tytułów, które powalczą o miano najlepszej polskiej powieści kryminalnej lub sensacyjnej. Wybór był niezwykle trudny – jurorzy musieli przeanalizować rekordową liczbę 167 zgłoszonych książek. Ostatecznie wyłoniono 17 pozycji, które zdaniem ekspertów najlepiej reprezentują kondycję polskiego kryminału w 2026 roku. Lista nominowanych: Hanna Szczukowska-Białys, „Oćma” (Wydawnictwo SQN) (więcej o książce) Marcel Frątczak, „Zamglone” (Wydawnictwo Niebieskie) (więcej o książce) Agnieszka Graca, „Podniebie” (Wydawnictwo Agora) (więcej o książce) Amelia Jabłońska, „Przemiana” (Wydawnictwo SQN) (więcej o książce) Agnieszka Jeż, „Śmierć w skalnym lesie” (Wydawnictwo Luna) (więcej o książce) Anna Kańtoch, „Trzecia osoba”…
Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci 2026 – Sadźcie historie, a świat zakwitnie
Kiedy 2 kwietnia 1805 roku w Odense na świat przychodził Hans Christian Andersen, nikt nie przypuszczał, że data jego urodzin stanie się najważniejszym świętem w kalendarzu każdego małego czytelnika. Dziś, od ponad pół wieku, celebrujemy ten dzień jako Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci, przypominając światu, że to właśnie w dziecięcej literaturze drzemie siła zdolna zmieniać naszą rzeczywistość. Co roku inna sekcja IBBY (International Board on Books for Young People) przejmuje stery, przygotowując plakat oraz list skierowany do dzieci na całym globie. W 2026 roku zaszczyt ten przypadł Cypryjskiej Sekcji IBBY, która przygotowała materiały pod niezwykle aktualnym i poetyckim hasłem: „Sadźcie historie, a świat zakwitnie”. Tegoroczny temat to nie tylko metafora…
