250 lat polskiej fantastyki: Kanon literacki w rękach czytelników
W historii rodzimej literatury niewiele gatunków może poszczycić się tak głęboką, a zarazem dynamiczną tradycją jak fantastyka naukowa. Dokładnie ćwierć wieku po symbolicznym przełomie tysiącleci, polscy czytelnicy stają przed unikalną szansą uporządkowania i podsumowania dorobku, którego korzenie sięgają oświecenia. Polska Fundacja Fantastyki Naukowej oficjalnie ogłosiła wyniki pierwszego etapu ogólnokrajowego plebiscytu jubileuszowego, inaugurując tym samym ostateczną batalię o miano najważniejszych dzieł w historii polskiego science fiction. Impulsem do zorganizowania tej bezprecedensowej inicjatywy stała się monumentalna rocznica. 15 marca 1776 roku na rynku wydawniczym pojawiły się „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” autorstwa biskupa warmińskiego Ignacego Krasickiego. Choć utwór ten powszechnie definiowany jest jako pierwsza nowoczesna powieść polska, to zawarty w jej trzeciej księdze opis…
Święto literatury w stolicy: Poznaliśmy laureatów 19. Nagrody Literackiej m.st. Warszawy
13 czerwca 2026 roku podczas uroczystej Gali w kinie Iluzjon ogłoszono laureatów 19. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Jury pod przewodnictwem Justyny Sobolewskiej stanęło przed nie lada wyzwaniem – w tej edycji o nominacje ubiegało się aż 722 książek. Kto w tym roku zachwycił warszawską kapitułę? Nagroda Literacka m.st. Warszawy to jedna z ważniejszych i bardziej prestiżowych przestrzeni doceniania twórców w naszym kraju. To nie tylko prestiż, ale i realne wsparcie dla autorów – laureaci poszczególnych kategorii otrzymali nagrody finansowe w wysokości 35 tys. zł, natomiast pozostali nominowani po 15 tys. zł. Wyjątkowe wyróżnienie, czyli tytuł Warszawskiej Twórczyni za całokształt działań literackich, wiąże się w tym roku z nagrodą w…
„Kot pierwszego kontaktu” – Shō Ishidy – recenzja
Gdyby współczesna medycyna potrafiła zamknąć w idealnie wyważonej pigułce poczucie absolutnego bezpieczeństwa, ciepła i bezwarunkowej akceptacji, farmaceutyczni giganci prawdopodobnie poszliby z torbami. Na szczęście natura wyprzedziła naukę o kilka tysięcy lat, zamykając to unikalne panaceum w puszystym ciele z ogonem, czterema łapami i zestawem wbudowanych wibrysów. Japońska literatura od lat doskonale rozumie tę zależność, regularnie serwując nam opowieści z nurtu iyashikei (lub comfort book) – literatury niosącej ukojenie, w której filiżanka gorącej herbaty i bezpretensjonalna obecność zwierzęcia potrafią uleczyć najbardziej poturbowaną ludzką duszę. Shō Ishida w swojej książce „Kot pierwszego kontaktu” – będącej kontynuacją ciepło przyjętych tomów „Zaleca się kota” oraz „Zaleca się kolejnego kota” – idzie jednak o krok…
Książki, które rozjaśniają codzienność. Poznaliśmy nominacje do 33. Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego
„Dobra książka potrafi rozjaśnić najbardziej pochmurny dzień i przypomnieć, że w świecie pełnym pośpiechu wciąż jest miejsce na zachwyt, śmiech i dobro” – te słowa Kornela Makuszyńskiego idealnie oddają ducha tegorocznej, 33. edycji Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego. 10 czerwca 2026 roku jury wyłoniło dziesięć wyjątkowych tytułów, które powalczą o miano tej najpiękniejszej i najbardziej poruszającej książki dla dzieci. Przed nami niezwykła literacka podróż. Wyboru finałowej dziesiątki dokonało grono ekspertów, którzy jak nikt inny rozumieją magię słowa pisanego. Jury pod przewodnictwem prof. UR dr hab. Alicji Ungeheuer-Gołąb (w składzie: prof. UŚ dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek, dr Grażyna Lewandowicz-Nosal, dr Anna Maria Krajewska, mgr Agnieszka Kownatka oraz mgr Katarzyna Kujawa)…
„Zaleca się kolejnego kota” – Shō Ishida – recenzja
Wyobraź sobie, że zamiast kolejnego blistra tabletek uspokajających, syropu na bezsenność czy gorzkich kropel na złamane serce, lekarz z poważną miną wypisuje ci receptę na… puszystego maine coona. Albo dwa koty bengalskie. Zalecenie dawkowania: dwa razy dziennie przytulanie, raz dziennie sprzątanie kuwety, bezwzględny zakaz ignorowania mruczenia. Brzmi jak czyste szaleństwo lub genialny chwyt marketingowy? Dla pacjentów trafiających do tajemniczej poradni Kokoro to codzienność. Shō Ishida powraca z kontynuacją swojego literackiego fenomenu, udowadniając, że japońska literatura spod znaku „comfort book” ma się świetnie, a najlepszym lekarstwem na egzystencjalny ból i życiowe zakręty wcale nie są skomplikowane terapie, lecz cztery łapy, ogon i niezależny charakter. „Zaleca się kolejnego kota” to książka, która wciąga…
Kto powalczy o Nagrodę Gombrowicza? Poznaj nominowanych jedenastej edycji!
Przed nami jedno z ważniejszych literackich wydarzeń roku. Kapituła Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza ogłosiła pięć książek, które powalczą o miano najlepszego debiutu prozatorskiego. Rywalizacja była ogromna – w tym roku do konkursu zgłoszono aż 120 tytułów. To już jedenasta edycja tej prestiżowej nagrody, która na stałe wpisała się w kalendarz polskiego życia literackiego. Przypomnijmy, że wyróżnienie przyznawane jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. W kwietniu kapituła ogłosiła tzw. krótką listę, na której znalazło się 16 pozycji. Po ponownej, wnikliwej lekturze i burzliwych dyskusjach, jurorzy wyłonili finałową piątkę. Finałowa piątka: Nominacje do Nagrody Gombrowicza Przewodniczący kapituły, Jerzy Franczak, oficjalnie…
„Tarocista” – Jakub Rutka – recenzja
Wyobraź sobie chłodny wieczór w z pozoru spokojnym, prowincjonalnym mieście. Mieście, gdzie wszyscy się znają, a największe sekrety skrywane są za szczelnie zamkniętymi drzwiami i firankami w oknach. Nagle tę ciszę rozrywa makabryczne odkrycie, które nie tylko paraliżuje lokalną społeczność, ale też rzuca wyzwanie ludzkiemu rozumowi. Młoda kobieta, pozbawiona życia w okrutny, niemal rytualny sposób. Jej usta, z których za życia mogły paść słowa prawdy lub błagania o litość, zostały brutalnie zaszyte. A w środku, niczym ponury bilet do teatru grozy, ukryto coś jeszcze – kartę tarota. Śmierć? Wisielec? Wieża? Niezależnie od symbolu, przekaz jest jasny: ktoś właśnie rozpoczął krwawą partię z całym miastem, a zasady gry zna tylko on. W…
Poznaliśmy nominacje do 30. Nagrody Literackiej Nike
Jesień w polskiej literaturze zapowiada się niezwykle gorąco. Ogłoszono właśnie nominacje do jubileuszowej, 30. edycji Nagrody Literackiej Nike – najważniejszego i najbardziej prestiżowego wyróżnienia książkowego w Polsce. Na długiej liście znalazły się dwadzieścia wyjątkowych pozycji. Kto ma szansę na statuetkę i 100 tysięcy złotych? Przyjrzyjmy się tegorocznym nominowanym! Bogactwo gatunków i literacka różnorodność Tegoroczna dwudziestka pokazuje pełen wachlarz tego, co w polskiej literaturze najciekawsze, najbardziej poruszające i najodważniejsze. Kapituła nagrody doceniła różnorodne formy wypowiedzi – trzon listy stanowi 7 powieści, ale tuż za nimi plasują się 4 reportaże oraz 4 tomy poetyckie. Zestawienie dopełniają 2 biografie, debiutancki zbiór opowiadań, esej oraz autobiografia. Oto jak prezentują się tegoroczni nominowani do Nagrody…
Literackie serce Tatr bije mocniej. Poznaliśmy nominowanych do Nagrody Literackiej Zakopanego!
Zakopane od dekad przyciąga wybitnych twórców, artystów i myślicieli, stając się naturalną przestrzenią dla artystycznego dialogu. Już niebawem to wyjątkowe miasto pod Giewontem po raz kolejny zamieni się w stolicę polskiej literatury. 3 czerwca, podczas oficjalnego briefingu prasowego w przestrzeniach zakopiańskiej Mediateki, ogłoszono oficjalną listę książek nominowanych do prestiżowej Nagrody Literackiej Zakopanego. Wybór tegorocznych finalistów był niezwykle wymagającym zadaniem. Do konkursu zgłoszono łącznie aż 40 unikalnych pozycji literackich. Ostateczne decyzje podjęła powołana Kapituła Nagrody, w skład której weszli wybitni eksperci, krytycy oraz ludzie kultury: prof. Ewa Grzęda, dr Agnieszka Jurczyńska-Kłosok, Olga Wróbel, Bożena Gąsienica, Maciej Krupa oraz Mariusz Koperski. Spośród dziesiątek zgłoszeń wyłonili oni finałowe piątki w dwóch kluczowych kategoriach. Warto…
„Życie seksualne chłopów” – Katarzyna Frankowska – recenzja
Wyobraźmy sobie dawną polską wieś. W powszechnej świadomości, ukształtowanej przez szkolne lektury i ugrzeczniony przekaz historyczny, jawi się ona dwojako: albo jako sielankowy, bogobojny obrazek pełen radosnego folkloru, albo jako ponura, monotonna przestrzeń biedy i morderczej pracy w polu. W obu tych narracjach nasi przodkowie wydają się pozbawieni głębszej, intymnej podmiotowości – jakby ich życie emocjonalne i cielesne zostało całkowicie zredukowane do prostej reprodukcji i kościelnych nakazów. Co jednak działo się, gdy gasły świece, a surowy wzrok proboszcza i czujne oko ekonoma przestawały sięgać poza próg chaty lub ściany stodoły? Odpowiedź na to pytanie przynosi Katarzyna Frankowska, znana szerzej jako autorka popularnego bloga „Babskie Gusła”. W swojej książce zatytułowanej „Życie…
Peter Pomerantsev laureatem Nagrody Kapuścińskiego 2025
W dobie globalnego kryzysu zaufania i wszechobecnej dezinformacji, najważniejsze polskie wyróżnienie reporterskie trafia w ręce człowieka, który demaskuje mechanizmy kłamstwa. Książka „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera” została uznana za reportaż roku. Siedemnasta edycja Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego przechodzi do historii jako świadectwo czasów, w których Słowo pisane staje się jedną z najważniejszych linii obrony przed chaosem informacyjnym. Decyzją jury, najlepszym reportażem 2025 roku została ogłoszona książka Petera Pomerantseva „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną”. Ta wyjątkowa biografia Seftona Delmera – genialnego twórcy brytyjskiej propagandy czarnej z czasów II wojny światowej – wydana nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej i przełożona przez Aleksandrę Paszkowską, zyskała najwyższe uznanie jury i stała się pretekstem…
Poznaj finałową piątkę nominowanych do Nagrody im. Ferdynanda Wspaniałego za rok 2025
Fundacja Burza Mózgów oficjalnie ogłosiła listę pięciu tytułów, które powalczą o miano Najlepszej Polskiej Książki dla Dzieci roku 2025. Wśród nominowanych znaleźli się zarówno mistrzowie słowa, jak i genialni ilustratorzy, którzy wspólnie tworzą niezapomniane literackie światy. Nagroda im. Ferdynanda Wspaniałego, której patronem jest kultowy pies z opowiadań Ludwika Jerzego Kerna, od lat wyznacza standardy w polskiej literaturze dla najmłodszych. Przyznawana w ramach Festiwalu Literatury dla Dzieci w Krakowie, co roku promuje książki o wybitnych walorach artystycznych, edukacyjnych i estetycznych. Kto w tym roku zachwycił jury? Oto pięć wyjątkowych dzieł, które znalazły się w ścisłym finale. Finałowa piątka nominowanych (rok 2025): „Bajtowe wersety” – tekst: Marcin Szczygielski, ilustracje: Jacek Ambrożewski, Wydawnictwo Dwie…
Magia beskidzkiego domu i widma przeszłości. „Wylinka” triumfuje w X edycji Nagrody Żółtej Ciżemki!
Jubileuszowa, X edycja Nagrody Żółtej Ciżemki oficjalnie dobiegła końca. Kapituła jednego z ważniejszych wyróżnień literackich dla dzieci i młodzieży w Polsce stanęła przed niezwykle trudnym zadaniem – do tegorocznego konkursu zgłoszono aż 219 tytułów wydanych w 2025 roku. Decyzją jurorów, wspieranych w tym roku przez wyjątkowe, młodzieżowe grono „Jurorów Juniorów”, najlepszą książką roku została „Wylinka” – poruszająca i pełna tajemnic opowieść autorstwa Wita Szostaka z klimatycznymi ilustracjami Aleksandry Krzanowskiej, opublikowana nakładem wydawnictwa Powergraph. Dom, który łączy pokolenia „Wylinka” to książka niezwykła, wymykająca się prostym schematom literatury dziecięcej. Wit Szostak zabiera czytelników do położonego w Beskidach domu pod lasem. To jedno miejsce staje się przestrzenią, w której – choć w zupełnie innym…
Podwójny laur dla Macieja Siembiedy na Międzynarodowym Festiwalu Kryminału
Podczas uroczystej gali finałowej Międzynarodowego Festiwalu Kryminału we Wrocławiu, która odbyła się w sobotę trzydziestego maja, ogłoszono laureatów tegorocznych wyróżnień literackich. Decyzją jury oraz publiczności najważniejsze nagrody wieczoru przypadły jednemu twórcy. Maciej Siembieda odebrał zarówno oficjalną Nagrodę Wielkiego Kalibru, jak i Nagrodę Czytelników za swoją najnowszą powieść zatytułowaną „Gołoborze”, wydaną przez Znak Literanova. Werdykt jury i charakterystyka powieści W finałowej siódemce tegorocznej edycji znalazło się wielu autorów debiutujących bądź będących na wczesnym etapie kariery, jednak ostateczny wybór arbitrów padł na pisarza o ugruntowanej pozycji. Maciej Siembieda ma w swoim dorobku kilkanaście powieści kryminalnych, a w finale tej konkretnej nagrody znalazł się po raz trzeci. W laudacji doktor Anna Marchewka określiła…
„Dobranoc” – Joanna Kordula – recenzja
Czy można uciec przed wspomnieniami, które ukształtowały naszą tożsamość, a potem jednym gwałtownym szarpnięciem złamały serce? Czasami najgłębsze rany zadają nam nie wrogowie, lecz ci, dla których oddalibyśmy wszystko. Prawdziwa przyjaźń, zwłaszcza ta rodząca się w dzieciństwie, wydaje się nienaruszalnym monolitem, bezpiecznym azylem przed brutalnością świata. Kiedy jednak wkracza w nią dorosłość, a wraz z nią pierwsze, paraliżująco silne uczucia, dotychczasowy porządek bezpowrotnie obraca się w ruinę. Joanna Kordula w swoim debiucie obyczajowym zatytułowanym „Dobranoc” udowadnia, że najtrudniejsze życiowe zakręty zaczynają się tam, gdzie kończy się dziecięca beztroska, a zaczyna bolesna lekcja odpowiedzialności za podjęte decyzje. To opowieść o potędze niewypowiedzianych słów i cieniu, jaki dawne błędy potrafią rzucić na…
