Dlaczego kochamy tak, jak umiemy? – recenzja książki „Umieć w relacje. Jak więzi z innymi leczą nas, uwalniają z traum i pomagają rozkwitać” Verena König

Wyobraź sobie, że Twój system nerwowy to skomplikowana mapa, na której naniesiono szlaki dawno zapomnianych bitew, bezpieczne porty i miejsca, w których postawiono wysokie mury obronne. Większość z nas nawiguje po tej mapie po omacku, dziwiąc się, dlaczego wciąż lądujemy na tych samych emocjonalnych mieliznach, dlaczego pewne słowa bliskiej osoby wywołują w nas nagłą chęć ucieczki albo paraliżujący lęk. Verena König w swojej książce „Umieć w relacje. Jak więzi z innymi leczą nas, uwalniają z traum i pomagają rozkwitać” nie daje nam gotowego kompasu z napisem „tędy do szczęścia”. Zamiast tego zapala światło, pozwalając zrozumieć, że nasze dzisiejsze trudności nie są dowodem na „wybrakowanie”, lecz logiczną odpowiedzią organizmu na historię, którą nosimy w ciele.

To właśnie to osadzenie w biologii sprawia, że publikacja Vereny König nie jest kolejną książką z cyklu „5 kroków do idealnego związku”. Jako doświadczona terapeutka, autorka proponuje nam coś znacznie ambitniejszego: syntezę wiedzy z zakresu traumy, epigenetyki i biologii układu nerwowego. Odczarowuje przy tym samo pojęcie traumy, wyrywając je z ram wyłącznie tragicznych, jednorazowych zdarzeń. Pokazuje, że „długie cienie przeszłości” rzucają także traumy relacyjne i rozwojowe – te subtelne, niemal niewidoczne braki w poczuciu bezpieczeństwa, które ukształtowały naszą biologię dekady temu. Aby ułatwić nam nawigację po tych trudnych zagadnieniach, książka została logicznie podzielona na cztery części, które krok po kroku prowadzą nas od teorii do praktyki.

W pierwszej z nich, zatytułowanej „Życie to związek”, budujemy niezbędne fundamenty. Autorka tłumaczy tutaj, w jaki sposób nasz układ nerwowy nieustannie skanuje otoczenie w poszukiwaniu zagrożenia oraz dlaczego poczucie bezpieczeństwa jest dla nas biologicznym imperatywem. Kolejny etap, „Wczesne rany”, to analiza genezy naszych zachowań. Ta część obrazuje, jak dziecięce doświadczenia nadają kształt dorosłym więziom, wyjaśniając, dlaczego dzisiejsze reakcje emocjonalne są często w pełni zrozumiałe w kontekście tego, co przeżyliśmy dawno temu. W trzecim rozdziale, opisanym jako „Długi cień przeszłości”, Verena König skupia się na codzienności, pokazując, jak ukryte urazy manifestują się w naszych rutynach i konfliktach. Jest to swego rodzaju lustro, w którym możemy dostrzec własne schematy ucieczkowe. Całość wieńczy moduł „Lecznicza siła więzi”, zachęcający do wdrażania wiedzy w życie z ogromną uważnością i czułością wobec samego siebie. Przejście przez te wszystkie etapy ułatwia przystępna forma wydania. Autorka umiejętnie unika nużących, litych bloków tekstu, stosując zamiast nich liczne zestawienia systematyzujące wiedzę oraz wykresy i grafiki. Wizualizują one procesy zachodzące w naszym mózgu pod wpływem stresu, a krótkie podsumowania stanowią kwintesencję najważniejszych myśli. Dzięki takiej konstrukcji nawet skomplikowana teoria poliwagalna staje się zrozumiała dla laika. Ta klarowność przekazu pozwala w pełni wybrzmieć głównej tezie książki: relacje to coś więcej niż tylko romanse.

To, co wyróżnia „Umieć w relacje. Jak więzi z innymi leczą nas, uwalniają z traum i pomagają rozkwitać” , to właśnie brak tanich porad sercowych i szerokie spojrzenie na więzi – z partnerem, przyjacielem, rodzicem, ale przede wszystkim z samym sobą. To ta wewnętrzna więź jest punktem wyjścia do zmiany. Verena König wyjaśnia, że nasze zachowania, takie jak wycofanie czy nadmierna kontrola, były kiedyś mechanizmami przetrwania. Takie podejście pomaga spojrzeć na siebie i innych z większą empatią. Zaczynamy rozumieć, że „trudny” partner może po prostu funkcjonować w trybie przetrwania, a nasze lęki mają swoje źródło w biologicznych zapisach, o których nie mieliśmy pojęcia.

Verena König wielokrotnie zaznacza, że proces odkrywania własnych schematów nie powinien być forsowny. Staje się dla nas bezpiecznym przewodnikiem, oferując proste ćwiczenia, które pomagają regulować napięcie i budować wewnętrzne zasoby. Autorka zachęca również do przemyśleń, które pozwalają na konfrontację własnych doświadczeń ze zdobytą wiedzą. To lektura dla każdego, kto czuje, że w jego relacjach „coś nie gra”, mimo najlepszych chęci. Książka nie obiecuje cudów, ale daje solidne narzędzia do świadomego kształtowania życia. Jest kompendium wiedzy o tym, jak trauma wpływa na nasze postrzeganie świata – jak sprawia, że w niewinnych gestach widzimy odrzucenie, a w bliskości zagrożenie.

„Umieć w relacje. Jak więzi z innymi leczą nas, uwalniają z traum i pomagają rozkwitać” to głęboka, mądra i potrzebna książka, która wypełnia lukę między teorią psychologiczną a codzienną praktyką bycia z drugim człowiekiem. Verena König udowadnia, że choć przeszłość nas ukształtowała, nie musi nas definiować na zawsze. Dzięki przejrzystej strukturze, licznym grafikom i połączeniu naukowego rygoru z terapeutycznym ciepłem, pozycja ta staje się mapą drogową do wolności. To zaproszenie do refleksji nad własnymi schematami, które zamiast oceniać, uczy rozumieć. Jeśli szukasz inspiracji do uzdrowienia swoich więzi i chcesz zrozumieć biologiczną mechanikę miłości i lęku, ta lektura będzie jednym z najważniejszych kroków na Twojej drodze do „rozkwitania”.

O książce:

Tytuł: Umieć w relacje. Jak więzi z innymi leczą nas, uwalniają z traum i pomagają rozkwitać
Autor: Verena König
Tłumaczenie: Agata Teperek
Wydawnictwo: Otwarte
Data premiery: 2026-04-22
Liczba stron: 304
Gatunek: Poradniki

Za egzemplarz dziękuje Wydawnictwu Otwarte 🙂